<sub id="CmEl"><listing id="CmEl"></listing></sub>
  1. <nav id="CmEl"><code id="CmEl"></code></nav>

          Legioná? Jaroslav Janda nám p?ináší svědectví o hrdinství i ka?dodenním ?ivotě rakouského vojáka, vále?ného zajatce a později legioná?e v období 1. světové války.

          Díky jeho bezmála 150stránkovému deníku Moje vzpomínky na světovou válku, který si zde m??ete stáhnout jako pdf nebo e-knihu, o?ívá svědectví, které nám p?i p?íle?itosti 100. výro?í 1. světové války p?ipomene její okolnosti i aktéry.

          P?e?těte si kompletní verzi deníku, zkrácený ?lánek s výběrem toho nejzajímavějšího, pou?te se o srbské frontě, prohlédněte si unikátní fotogalerii, a co vám nebude jasné, osvětlí slovník s vysvětlivkami a komentá?i.

          Chcete něco doplnit nebo máte vlastní poznatky o 1. světové válce?
          Napište nám na info@ nebo diskutujte na facebooku.

          Vzpomínky Jaroslava Jandy na světovou válku 1914–1918

          (zkrácený ?lánek 12 stran)

          M?j děde?ek Jaroslav Janda (1.1.1884 - 24.9.1969) pobyl na vojně mnoho let. V aktivu skoro ?ty?i roky v letech 1905 - 1908, kdy mu vojnu prodlou?il císa? pán z d?vodu anexe Bosny a Hercegoviny Rakouskem-Uherskem. Potom dalších témě? pět let strávil v 1. světové válce. V databázi legioná?? Vojenského historického ústavu je veden jako ?eta? 11. zdravotního oddílu.

          Jako rakousko-uherský voják  byl odvelen na srbskou frontu a byl zajat po dobytí Valjeva srbskou armádou v prosinci 1914. V roce následujícím absolvoval onu strašlivou zajateckou anabázi ze Srbska p?es Albánii a? do tehdejší Valony (Vlorè), cestu lodí na Asinaru a pobyt ve zdejším zajateckém tábo?e a poté cestu do Francie a pobyt v několika tamějších táborech. Do sboru ?eských dobrovolník? legioná?? vstoupil ještě p?ed jeho oficiálním povolením podáním ?ádosti 4. 10. 1917 v tábo?e v Carpentras, od 12. b?ezna 1918 byl ve výcviku, poté p?esunut na frontu, ú?astnil se boj? u Vouziers a Terronu. ?ást výcviku absolvoval jako vojín u 21. pěšího pluku,  poté byl p?e?azen k 22. pěšímu pluku. Demobilizován byl 10. května 1919. Vrátil se ke svému ob?anskému povolání v Planografii v Krakovské ulici na Novém Městě v Praze, zásah? legií na obranu mladé republiky v roce 1919 se ji? neú?astnil.

          V pr?běhu zajetí si Jaroslav Janda vedl podrobné deníkové zápisky s uvedením dat a zejména s podrobným ?asovým popisem pochodu zajatc? p?es Albánii do p?ístavu Vlorè. Ty se mu však v době jeho p?sobení na frontě ve Francii ztratily. V roce 1934 dostal darem dva prázdné vázané sešity, vrátil se tedy k myšlence své zá?itky popsat a 1. listopadu tého? roku se dal do práce. Pamě? ji? mohla tehdy padesátiletého mu?e trochu šálit, zd?razňoval však, ?e p?es mo?né drobné nep?esnosti v uváděných datech jednotlivých událostí bude psát jen o tom, co skute?ně pro?il. Zápisky dokon?il po dvou měsících práce na Silvestra tého? roku. V b?eznu 1962 ve věku ji? více ne? 78 let paměti znovu pro?etl, s úrovní vlastního literárního zpracování projevil velkou nespokojenost, ale p?es několik poznámek a dodatk? (nap?. za?azení úryvk? z knihy francouzského spisovatele H. Barbusse „Oheň“) ji? podstatné změny patrně z d?vodu zhoršující se paměti neprovedl.

          V ?ervenci 2014 uplyne sto let od vypuknutí 1. světové války, ale ji? 1. ledna 2014 vzpomene naše rodina 130. výro?í narození našeho dědy. Proto jsem se rozhodla děde?kovy zápisky opublikovat v elektronické podobě; jejich vydáním bych chtěla splatit dědovi dluh za jeho lásku a obětavost v době mého raného dětství. Ní?e uvádím výňatky.

           

          Mobilizace a cesta na frontu

          V neděli 26. ?ervence 1914 byla vyhlášena ?áste?ná mobilizace. Do 24 hodin se měli všichni p?íslušníci vojenských těles uvedených na plakátech vylepovaných na ve?ejných místech hlásiti u svých útvar?. M?j oddíl však nikde uveden nebyl, asi v souvislosti s tím, ?e z Prahy je do Mostaru v Hercegovině, kam jsem pat?il, dosti daleko. A? v úterý ráno 28. ?ervence jsem se tedy šel hlásiti na vojenské velitelství na Karlovo náměstí na Novém Městě. Upozorňoval jsem, ?e pat?ím do Mostaru k saniterák?m. Šikovatel ve slu?bě mi odebral vojenskou kní?ku, odešel do kancelá?e, za chvíli vyšel a prý, abych u? tam z?stal. Ven u? mě strá?e nechtěly pustit, t?eba?e jsem prohlásil, ?e se musím na vojnu p?ipravit a rozlou?it se s domovem. Později jsem se ale p?ece jen dostal ven a za to u? jsem tam nevlezl, jen skrze plot jsem se vyptával známých, co jsem s nimi v aktivu slou?il, kam jsem p?idělen, a tak jsem to dělal p?es týden, dokud nás neoblékli do mundúru a nenastoupili jsme slu?bu v Albrechtských kasárnách na Smíchově. Mobilizace šla u našeho útvaru velice špatně, jako by to byla ji? p?edzvěst pozdějších potí?í a nesrovnalostí. Speditér, který nám měl p?ivézt ze skladiště vojenskou muntúru a výzbroj, ji celý týden vozil po Praze. Rozkazy se neustále měnily, ko?í se závozníkem a nákladem se ?ídili dle těchto rozporuplných p?íkaz? a z Karlova náměstí vezli vše do Albrechtských kasáren, do Karlína na Invalidovnu, poté na Vyšehrad a nakonec opět na Smíchov. Mezitím pilně v ?ervencovém vedru zavla?ovali svá hrdla a tak jim týden pěkně uplynul. Asi za 14 dn? po vypuknutí války si náš kadet Manda povšiml, ?e k jeho útvaru nepat?ím, ale p?i pra?ském sanitním oddílu R.S.t. 3/8 (ReserveSanitatsAbteilung Nro. 3/8  Korps) si mě p?ece jen ponechali.

          V noci ze 14. na 15. srpna jsem spal v kasárnách oble?en, měl jsem slu?bu jako „tagskaprál“. Ve t?i hodiny ráno byl vyhlášen „tagwach“ (budí?ek) a ji? ve ?ty?i jsme táhli o síle 12 sanitních oddíl? po 60 mu?ích st?edem Prahy na nádra?í císa?e Franze Josefa. Náš oddíl měl hornistu, kterému chyběly p?ední zuby a ani neuměl troubit, to mu však nebránilo, aby ve všech ulicích nevzbou?il spící obyvatele, kte?í udiveně vystrkovali hlavy z oken. Na nádra?í jsem se rozlou?il se sestrou Marií, asi dvě hodiny jsme tam ?ekali a dostali letáky s  písni?kami na cestu. První naše štace byla v Benešově, kde ?ty?em našim voják?m, tou?ícím se ještě osvě?it ?eským pivem, ujel vlak. Poté jsme dojeli do Vídně, a kdy? nás v noci p?etáhli na ji?ní nádra?í a jelo se dále k jihu, pochopili jsme, ?e jedeme na srbskou frontu.

           

          Na srbské frontě a v zajetí

          P?es Záh?eb, Sisak a Sávský Brod, Vinkovci,  Guňu na levém b?ehu Sávy a Br?ku na pravém, kde p?išel rozkaz „všechno ven“ a dostali jsme první „saniteráckou“ práci.  Vykládali jsme dlouhatánský vlak plný puše?né munice, prý tam bylo 16 milion? patron. Z vysokého náspu jsme nosili bedny do p?íkopu a do strouhy, ze strouhy zase nahoru na louku a tam jsme bedny  skládali do kubík?. Po ukon?ení práce jakýsi oficír prohlásil, ?e je vše špatně. A tak jsme to p?ekládali podle šň?ry do ?ad a do vodováhy a? do tmy. Byla to pak ohromná pyramida.

          V Br?ce jsme se usídlili v turecké škole a dostali k ošet?ení první raněné, jich? však denně mnohonásobně p?ibývalo. Všichni měli o?i „na vrch hlavy“, byli vyděšeni a vyprávěli s hr?zou o šrapnelech, o tom, jak Srbi umějí dob?e st?ílet. Vyfasovali jsme 30 voz? s koňmi, ko?í byli místní sedláci, mobilizovaní na po?átku války. Ti se zpo?átku domnívali, ?e byli povoláni k jednorázové práci, kdy? poznali, ?e s námi mají být natrvalo, dosti se jim to zajídalo. A tak se stalo, ?e starý táta vyst?ídal syna – hospodá?e, dítě tátu a postupně místo zdravých silných sedlák? ko?írovali naše povozy děti a starci. Náš oddíl  na po?átku války s bohatými zásobami slamník?, dek a lo?ního prádla, potravin a nádobí vyjel k frontě.  V době p?íprav p?echodu p?es ?eku Drinu, tvo?ící hranici mezi Bosnou a Srbskem, jsme dle rozkazu stavěli feldšpitál ze strom? a větví, ovšem jen proti slunci, ale nikoli proti dešti. Tenkrát nepršelo, a ?ádný na to nep?išel, ?e by mohlo.  První ranění byli srbští vojáci. Také jsme měli polní mši s kázáním, na ni? muselo všechno kolem lágrující a na útok se p?ipravující vojsko. Feldkurát Gabriel si to pak od pán? d?stojník? „vypil“, morálku mu?stva nijak nepozvedl. Kázal toti?, ?e se nalézáme ve velikém nebezpe?í, ka?dou chvíli m??e zaznít povel: Zachraň se, kdo m??eš, nep?ítel je tu!  

          Jako ?eta? jsem ?asto některý ?as i denně jezdil ke korpskomandu k „abfertigungu“ pro rozkazy, s hlášením, pro polní poštu atd. do vzdálenosti 15-20 km podle toho, kde jsme lágrovali. Jezdil jsem vozem podobným bry?ce bez pér, místo sedadla jsem měl jen otep sena.  K tomu zni?ené cesty, tak jsem v?dy p?ijel pozdě ve?er celý rozmlácen a rozt?esen. Jednou ve?er p?ijedu, a hned Macák na mě: „Po?kej, zugsfíro, ty budeš zav?enej, ukrad´ jsi oficír?m uherský salám!“ Myslel jsem, to bude nějaká legrace. Ale všichni mi vá?ně potvrdili, ?e v noci někdo ukradl d?stojník?m salám, podobný salámu mému, a ten byl ú?edně zabaven.  Druhý den jsem ho však dostal zpět, jen dvě kole?ka od?íznutá. Profesor Pelná?, náš léka?, si toti? všiml, ?e konec mého salámu je p?íliš suchý a starý. Odkrojili dvě kole?ka a zkoumali, zda za dvanáct hodin konec takto okorá. To se nestalo, a tak se p?esvěd?ili, ?e není jejich, nebo? z něho jedli ve?er p?edtím, ne? jim byl ukraden.

          Po krásných teplých dnech nastal v ?íjnu 1914 déš? a my neměli nic nad sebou.  Po prvním dešti stekl z našich plachet škrob a byly jak ?ešeta. Na poli u Suljin-Háruň se nacházela hlavní armádní zásobárna. Po navezení mouky za?ali peka?i v pojízdných pekárnách péci komisárek, ale déš? většinu pytl? mouky brzo úplně poni?il. Srbi naplnili lodní mlýny kamením a pustili je po rozvodněné Drině. Mlýny všechny našimi pionéry postavené pontonové a bárkové mosty pobo?ily a vše uplavalo. Pionér?m nez?stalo nic ne? prázdné podvozky. Nato Srbi zaúto?ili a v těch zmatcích na ústupu se mnoho lidí utopilo v ?ece.

          Ve Zvorníku jsme denně ošet?ovali několik stovek nově p?ivá?ených raněných. Nemocnici jsme z?ídili v kasárnách, ranění le?eli na podlaze ve všech barácích i kolem barák? venku. Kucha?i ve dne v noci va?ili, p?i tom si sami museli zabíjeti ?ivé voly, ostatní roznášeli jídlo, tě?ce raněné jsme snášeli z voz? atd. Já měl navíc za úkol shánět chleba od místních peka??. Pracovali jsme týden ve dne v noci. P?icházely rozkazy posílat naše lidi do fronty sbírat raněné. Trény s raněnými stály pak ve velikém lijáku na dvo?e, lehce raněné jsme vynášeli z baráku na déš? a tě?ce raněné se sna?ili umístit vevnit?. Jakmile se nám poda?ilo vše uspo?ádat, p?išel rozkaz k ústupu do Tuzly a poté do Sapny.

          Poté na po?átku listopadu rakouská armáda zaúto?ila, p?ekro?ila Drinu a my jsme se po mnoha peripetiích se zapadlými vozy usadili v Kamenici v soudní budově. V celém měste?ku ve všech domech i skladištích samí ranění, asi p?ldruhého tisíce.  Mimo toho asi 600 zajatých Srb?, které jsme té? krmili a hlídali. Ranění byli do našeho p?íchodu úplně bez pomoci, rány si balili do list? ze soudních knih a protokol?, inkoust se jim vpil do ran, nedalo se to ni?ím o?istit. Z toho byly ?etné otravy krve, mnoho p?ípad? tetanu. Z po?átku tam byl jeden léka? (byl brzy odvelen jinam), s tím jsem chodil po domech a odebírali jsme nemocným mo? do prázdných dělových mosazných patron od šrapnel?. Zásoby jsme brzo vy?erpali, a tak se dělaly nájezdy do opuštěných vesnic a rekvíroval se dobytek, krávy i prasata, aby bylo co va?it. Pán?m d?stojník?m jsme naopak zrekvírovali bednu od ?erveného k?í?e s potravinami pro raněné, kterou ukrývali ve skladišti.

          20. listopadu jsem dostal rozkaz jet do 17 km vzdáleného Valjeva,  po vy?ízení zále?itostí na korpskomandu ?. 15 jsem měl nakoupit zásoby a p?ivézt poštu. Ty scény po cestě byly strašné, uvázlá auta, mrtvoly lidí v blátě le?ící, mezi nimi i jedna ?ena, mrtvoly mladých vodi?? osl? a koní, desítky zví?at. Jelo se p?es všechno, koni p?es krk jedním kolem, ?ádný to neporu?il odklidit. V?bec trény a jejich d?stojníci, ti prohrávali válku svou nedbalostí a hloupostí.  Srbové na ústupu za sebou ni?ili telegrafní ty?e a dráty se válely po silnici. Takový etapový trén (měl a? 150 voz?, vp?edu dva d?stojníky a ?eta?e a kaprála na koních) vjel do drát?, koně se do nich zapletli, celý trén z?stal stát. ?idi? vozu slezl, koně vypletl, p?ejel, ale drát z?stal na silnici. Nezapletl-li se druhý, jistě to byl bu? t?etí ?i ?tvrtý pár koní; a pak se procedura opakovala. Tak to šlo dob?e celý měsíc a „osvícené“ d?stojníky od trénu ani nenapadlo, ?e by ten drát prostě mohli dát z cesty odstranit.

          Do Valjeva jsme se na p?íkaz korpskomanda p?estěhovali na Mikuláše a doufali jsme, ?e po opravě úzkokolejky do Mladenovace a dráhy do Bělehradu budeme moci posílat raněné do Rakouska, a do Srbska budou p?icházet zásoby a munice. Kdy? jsem dle rozkazu dovedl feláka Glovackiho ke korpskomandu, aby nás ohlásil, k našemu p?ekvapení se ji? šikovalo na ulici témě? p?ipraveno k odchodu. Stála tam kavalerie co ochrana, dále všechny kancelá?e v bednách a na koních, a všechen personál, kterého bylo hojně, generálové, štábní oficí?i atd. Dráty od telefon? ust?íhané, u? jsem za?al vě?it, ?e zase pobě?íme. Ale náš abteilung byl ur?en z?stat u raněných, ve městě jsme za?ili dělost?eleckou bitvu a upadli do srbského zajetí. P?edtím jsme se po útěku ma?arských saniterák? museli ujmout špitálu v budově místního gymnasia, 30 našich lidí na 3 000 raněných v nemocnici, v domech, školách a hotelích.

          Ranění nebyli dlouho p?evazováni, v obvazech plno vší, někte?í měli u? otravu. Dr. Milota a dr. Schwarz pracovali od ?asného rána dlouho do noci pouze na amputacích.  Kadeta Mandu jsme p?ivezli nemocného, měl skvrnitý tyfus. První z našeho oddílu také zem?el, šli jsme mu na poh?eb všichni, ve dvojstupu se šavlemi.  Na hrob jsme mu dali k?í?, byl pochován v rakvi a sám. Ve sklepě gymnasia stále p?ibývalo mrtvol. Nakládali jsme je na v?z vojenské lékárny a p?evá?eli na h?bitov, kde byly ukládány do šachet po 25. Naše poh?bívání vypadalo však nejslušněji, h??e byli poh?bíváni z jiných nemocnic, vezeni na malých srbských mizerných vozech, po cestě spadla hlava nebo noha a brousila se o kolo. Od rána do ve?era se jezdilo a dlouho jsme nesta?ili mrtvé odvá?et, zvláště kdy? naplno vypukly epidemie.

          15. ledna 1915 jsem cítil, ?e mnou lomcuje zimnice, mě?ím si teplotu a mám 39.2 hore?ky. Mnozí z našich u? le?eli nemocní, do té doby zem?eli t?i, tak jsem si ?ekl, snad také p?jdeš do neznáma. Chtěl jsem, aby po mně zbyla fotografie, dal jsem se tedy vyfotografovat. Zaplatil jsem p?edem, ?e si pro obrázky pošlu. Napsal jsem adresy dom? bratrovi a sestrám a po?ádal jsem kamarády, aby mně vyzvedli fota a poslali je na p?íslušné adresy. Pak jsem ulehl. Tu noc jsem měl jistě p?es 40 stupň? hore?ky, ve všech kostech bolest, jako bych v nich měl ?havé olovo, a pak jsem nic o sobě nevěděl. Proti hore?ce mi dávali ledové obklady, blouznil jsem, slyšel ot?esy země, chvějící se pod tíhou na frontu ta?ených dalekonosných srbských děl. Po dvou týdnech jsem se za?al uzdravovat, zatímco jiní kolem mě m?eli. Mezi nimi m?j dobrý kamarád Josef Falout.

          Pak p?icházely dopisy na vojáky, kte?í však u? zem?eli. P?íbuzní doma nemohli o svém blízkém nic zvědět, psali adresu na nás všechny zajatce: Vále?ní zajatci ve Valjevu. Prosili nás, abychom jim napsali pravdu, aby alespoň věděli jistě, kde zem?el. Posílal jsem pak mnoho lístk? na všechny strany se všemi daty zanesenými v úmrtní knize. P?íbuzní zprávám nechtěli vě?it a znovu mi psali o další podrobnosti.

          V zá?í 1915 jsem za?al pracovat v šesté reservní nemocnici, srbský pan doktor v hodnosti majora si dal zap?áhnout ko?ár a osobně si mě vy?ádal na zajateckém komandu. Na chvíli jsem byl zase ?lověkem. Spal jsem na vlastní posteli, ?istě ustlané, v pěkném pokojíku, dostal ?isté vy?ehlené prádlo a bílý pláš?, vykoupal jsem se v lázni, a dostával jsem denně ¼ litru dobrého ?erveného vína. Mimo to jsem si zvykl píti slivovici, ?ekli mi, ?e mi to pom??e od pr?jmu, kterým jsem trpěl po celou válku. Měl jsem dozor nad 20 rakouskými ošet?ovateli raněných, nemocní a ranění byli Srbové, poskytována byla dobrá strava a velice dobré ošet?ení léka?ské.

           

          Anabáze z Valjeva do Valony

          Po útoku Bulharska na Srbsko nastala zlá doba pro naše „hostitele“ a pro nás hrozná cesta Srbskem a poté Albánií. My z nemocnic jsme vyrazili 19. ?íjna. P?es ?a?ak, Trstenik a Kruševac do Prištiny se ještě dob?e šlo v útvarech, měli jsme trochu peněz a ob?as jsme i něco jídla fasovali. V pozdějším ?ase hladem a nemocí vy?erpán ?asto jsem z?stal sám, a? druhý ?i t?etí den se s našimi zase shledal. Všechny cesty byly do nedohledna zaplaveny zajatci, kterých se po?ítalo 65 000, dále šlo 60 000 srbských rekrut? a několik tisíc ?ák? d?stojnické školy srbské. Na ústupu jsme viděli st?ílet srbské dělost?electvo, zatím, co jedna baterie st?ílela, druhá nás p?edjela, zaujala nové posice a pak druhá zas ustupovala na nové místo odporu. Pozoroval jsem srbské dělost?elce, byli úplně klidni p?i tom, ?ádný strach neb panika. Výborná organisace.

          P?es Kosovo pole a Mitrovici jsme se dostali do Bicany a stezkou pro osly stoupali do hor. Vysoko v horách foukal silný vítr, poletovaly vlo?ky sněhu a nikde nebylo místa rovného, kde bychom se mohli p?i spaní polo?it bez obavy, ?e se někam nez?ítíme do propasti. Šlo se nám h?? a h?? do vysokých kopc? a zase hluboko do propastí, denně jsme se brodili p?es potoky, někdy ani oheň jsme neměli, a kdy? ano, va?ili jsme si jen ?aj z ostru?in. Za?alo silně mrznout a lidé padali, aby u? nikdy nepovstali.

          Po p?íchodu do Malé Debry jsem prodal Faloutovy hodinky, ale za papírové peníze mi nikdo nechtěl jídlo prodat. V měste?ku Struga na b?ehu Ohridského jezera se mi poda?ilo vyměnit s mladou dívkou poslední kousek mýdla za veliký krajíc chleba. Za celou válku jsem takový nikde v Srbsku neviděl! Pravý ?itný chleba, veliký krajíc z velikého selského bochníku, jako by ho ukrojila naše ?eská „pajmáma“. Zašel jsem k jezeru za boudu a tam jsem celý krajíc snědl. P?ed tím jsem byl blízek zoufalství, ten krajíc mi ?íkal: doufej, dějí se i nemo?nosti, nezahyneš! Te? s lepší náladou a novou nadějí do budoucnosti jsem vykro?il do města. A tam se mi poda?ilo za papírový desetidinár nakoupit ?ty?i veliké nasolené ryby!

          Na h?ebenech hor bylo u? 75 cm sněhu a dále hustě sně?ilo. S povolením srbského podporu?íka a zákazem rozdělávat oheň  jsme z?stali dvě noci v jakémsi chlévě. Ve dne, kdy? jsem musel ven, byl jsem úplně oslepen od sněhu. T?etí den jsme mohli jíti dál, já se s bolavýma o?ima díval na nohy ?lověku, který šel p?ede mnou, abych viděl, kam mám šlápnout. Hned po ránu jsme se museli brodit vodou. Ihned nám to na nohách mrzlo. Kouskem zašpi?atělého d?eva jsem si vyš?uchoval z rozpadlých bot sníh, který se mi tam nacpal a utvrdl tak, ?e jsem nemohl jíti. Cestou jsme viděli zmrzlé a polozmrzlé le?et na zemi. P?es nebezpe?ná místa mě p?eváděl Rubáš, abych se nez?ítil do propasti. Všechno mi na zemi splývalo, neviděl jsem, kde mám stoupnout. Sestoupili jsme do údolí, poprvé za celou cestu do teplého kraje blízko mo?e u měste?ka Elbasánu. Prodali jsme poslední kusy šatstva za kousky zahradního turka, nava?ili guláš z koňské zdechliny. V noci však zase p?išel mráz. Po dalších peripetiích jsme se 6. prosince 1915 ocitli na lukách p?ed Tiranou, 8. prosince p?ed branami Dra?e.

          Tam jsem se po dvou měsících opět „uviděl“, kdy? jsem se u pot??ku myl. Jak jsem se nad vodu nahnul, viděl jsem ve vodě jako v zrcadle chlapa, a? jsem se ulekl. Oto?ím se, kdo za mnou stojí, byl jsem tam sám. Podívám se znovu, ale poznat jsem se nemohl. To tedy jsem byl já! Vzpomínal jsem, jak jsem litoval v duchu ty druhé, a odhadoval, jak asi daleko se ještě povle?ou, ne? padnou! Sám jsem se nikde neviděl, zrcátko jsem neměl, a te? jsem se náhodou spat?il, jak ještě daleko ubo?eji vypadám ne? ostatní!  Celých sedm neděl jsem se neholil, byl jsem zarostlý, hubený, na hlavě směšnou trosku ?epice – zkrátka dlouho jsem se prohlí?el, ne? jsem uvě?il, ?e jsem to skute?ně já!

          Vzhledem k ost?elování Dra?e rakouským lo?stvem byla naše karavana p?esměrována do Porty Valony (dnešní Vlore) a poslední z mnoha ?ek, kterou jsme na této cestě p?echázeli, byla Vojusa. Na pokyn italského ser?anta „avanti“, který ?ídil nalodění na prám a všiml si mého tou?ebného pohledu, jsem se dostal mimo po?adí 15. prosince s cizí ?etou na druhou stranu ?eky. Obstoupil nás oddíl bersagliér?, bodáky nasazené, široké klobouky s pe?ím, ouzké kalhoty, peleriny na ramenou, a u? nás vedli ve ?ty?stupu.

          Zcela jistě jsem si tím zachránil ?ivot. Ti, kte?í toho dne nebyli p?evezeni, hrozně zkusili. Po strašlivé pr?tr?i mra?en stoupla voda v ?ece o několik metr?, prám se utrhl a odplaval a ti za ?ekou, bylo jich několik tisíc, z?stali deset dní bez pomoci a bez jídla.

           

          „Pole ztracené“

          Po dvou dnech jsme se nalodili na italskou dopravní lo? Gordoba a vypluli z valoňského p?ístavu kolem Apeninského poloostrova na Asinaru. Ostrov měl jen malý p?ístav, kde se p?ed válkou nacházela malá karanténní stanice pro cestující z Asie a z Afriky. Vozili nás na bárkách, se?adili a pochodem vchod do lázní a desinfekce.  Oble?ení do vydesinfikovaných oděv? s vyfasovanou dekou jsme pochodovali asi p?l hodiny cesty od p?ístavu. Tam jsme byli rozděleni po pěti a ka?dá pětice dostala dohromady jeden stan. Ihned jsme je stavěli do ?ad na trávníku. Vál studený vítr od mo?e, celou noc jsme se klepali zimou.

          Po nějaké době jsme dostali nové mundúry a vystavěli v rovinaté ?ásti „Oslího ostrova“ nové tábory. Náš se jmenoval „Campo perdu“, ?esky „Pole ztracené“, a p?esná adresa pak zněla „Campo perdu, II. reparto, III. gruppo, Isola Asinara“.  V tomto tábo?e jsme snad na tom byli ještě nejlépe ze všech. To proto, ?e naše lo? po dva týdny pro nás t?ikrát denně va?ila, i víno jsme dostávali a tak jsme se zase trochu zrestaurovali. Našich mrtvých na choleru zem?elých bylo sice několik stovek, ale v jiných táborech se jednalo o tisíce zajatc?.  Byli to zejména ti, kte?í nejd?íve ?ekali na obnovení p?evozu p?es Vojusu a jedli všechno mo?né, ?áby, ještěrky, trávu i mrtvé kamarády. Doplazili se do Valony a divoce se vrhali na suchary, které jim Italové rozdávali. Na lo? se dostali ve zbědovaném stavu, jejich lodě neměly za?ízení na transporty ani neva?ily, jednou denně jim rozdali studené konservy a suchary. Proto všichni ji? na lodích po stovkách umírali a my jsme poté na b?ehu ostrova mrtvoly odnášeli a poh?bívali v šachtách.

          Na tuto adresu jsem také jako první obdr?el na svátek svatého Josefa 19. b?ezna 1916 peně?ní dopis od bratra na 49 lir. V tehdy nově z?ízené kantině jsem všem v našem stanu koupil chléb, sýr, salám, rybi?ky a víno a uspo?ádal pro ně hostinu. Po krásném jaru, kdy na Asina?e vykvetly tisíce květ?, p?išlo léto a na ostrově bylo k nesnesení. Veliké vedro, ?ádný stín, vítr s pískem, nedostatek vody, která se musela p?ivá?et ze Sardinie, to vše vedlo k tomu, ?e jsme tou?ebně ?ekali, kdy nás lodi za?nou p?evá?et do Francie.

           

          Ve francouzských táborech

          18. ?ervence jsme s naší nákladní lodí v doprovodu dvou torpédovek p?istáli v Toulonu. Nejprve jsme byli internováni v ji?ní Francii v tábo?e Scarpiagne, poté jsme byli děleni na skupiny a naše skupina o 120 zajatcích byla po r?zných peripetiích p?evezena do Biessardu asi 40 km od Le Havru, kde se nacházel německý zajatecký tábor. Do práce se jezdilo na parní?cích na velké zámo?ské lodě. Pracovalo se nep?etr?itě ve dne i v noci na osmihodinové směny, vylo?ovalo se uhlí, brikety, koks, papír, d?íví, obilí bu? na vagony, nebo na velké vle?né ?luny. Dělal jsem velitele pracovní ?ety a tlumo?níka a nau?il jsem se jezdit s lodním je?ábem. Jeden feldvébl Němec p?išel k mé partě a poslouchal moje lidi, jak ?esky a chorvatsky mluví mezi sebou p?i práci. On nerozuměl, tak se mě ptal: „Ti lidé mluví rakousky, ?e?“  Divil se tomu, kdy? slyšel, ?e rakouská ?e? neexistuje a kolika ?e?mi se v Rakousku vlastně mluví. Náš „spojenec“ toho nevěděl.

          Skoro denně jsme viděli p?ijí?dět velké námo?ní lodi s anglickými vojáky, jezdily a? do Rouenu, ?eka byla hluboká.  Jak uviděli německé zajatce,  pok?ikovali na ně  „nieder mit Kaiser!“ Němci zase na ně, Angli?ani se nahrnuli na palubě na stranu k nám, a? se lo? hodně naklonila. Angli?tí vojáci byli v?dy v novém mund?ru jak ze škatulky. Francouzi měli starý spravovaný mund?r. Na frontě a za frontou jsem později pozoroval, ?e Angli?ané jsou moc pyšní, nafoukaní, s nikým se nekamarádili.

          V polovině listopadu jsme byli nákladním zape?etěným vlakem p?evezeni k Pa?í?i a vypuštěni na nádra?í Susy-Bonneuil, odkud jsme šli pěšky k ?ece Marně, kde se stavěl vojenský p?ístav a na něj navazující ?eleznice. Tamější zajatecký tábor byl obsazen pouze Slovany, byli tam zejména Chorvati. Zde jsem pro?il románek v dopisech se Švýcarkou sle?nou Mínou, který se p?erušil v polovině ledna, kdy jsme byli náhle skupina 18 šikovatel? a ?eta?? odvezeni nejprve do Etampes asi 100 km ji?ně od Pa?í?e a poté do Orleansu. Poslední dopisy od Míny jsem obdr?el právě sem, pak u? jsem nic o ní nezvěděl, ani po válce, kdy? jsem psal jí i její matce do Švýcar. Posledním táborem, kde jsme my rakouští zajatci byli internováni spole?ně s Němci z ?íše a Bulhary, byl Carpentras asi 26 km severně od Avignonu.

          V našem baráku bylo asi 60 ?ech?, smýšlením rozdělených do t?í skupin. Já jsem pat?il do skupiny „revolu?ní“, která chtěla rozbití Rakouska-Uherska a pora?ení Německa. Druhá skupina si to p?ála také, ale ze strachu p?ed „Rakušáky“ ml?eli, jen mezi ?ty?ma o?ima nám dávali za pravdu, ale nahlas své mínění se báli pronášet. A? na ?eta?e Karla S., v civilu strá?níka z Plzně, ten chtěl ?eskou autonomii v rámci Rakouska. Pak tu byla skupina t?etí, ta chtěla jen vítězství Německa a Rakouska, z nich si po?ínal a? zu?ivě František P. Měli jsme mezi sebou neustálé slovní p?tky, p?i nich? jsme dostávali najevo, ?e a? bude konec války, ?e se dom? nebudeme smět vrátit, jinak ?e budeme viset.

          4. ?íjna jsme si p?e?etli v novinách „?eskoslovenská samostatnos?“, ?e u? se o to jedná, ?e nám bude povolena naše ?sl. armáda. A tak se nás ten den p?ihlásilo 10,  jako „na po?est“ svátku císa?e Fr. Josefa, do legií. P?ihlášky jsme psali ?esky a francouzsky a p?edali je do kancelá?e. Zajetí, stále mezi dráty a mezi stejnými obli?eji, a pak ty vě?né hádky p?sobily na nás neblaze. Rozhodli jsme se, ?e se p?ihlásíme dobrovolně na práci, na kácení lesa. Se dvěma Němci nás bylo celkem 22.  Ostatní Němci a také Ma?a?i nás prohlašovali za zrádce, ?e jdeme pomáhat Francouz?m, a? nemusíme. My si z toho ale jen tropili smích, měli jsme se dob?e, v lese jsme si va?ili, práce nebyla namáhavá, ?ádný nás nehonil. Denně jsme šli dvakráte p?es město, leccos zajímavého a nového viděli, bylo to trochu jako na svobodě, t?eba s námi chodila strá?. Byli to starší vojáci, celý den hledali v lese laný?e, ani jsme toho nepozorovali, ?e nás hlídají.

           

          Vzh?ru do legií!

          Po Vánocích jsme byli všichni ?eši pozváni do kancelá?e, kde nás o?ekávali dva naši legioná?i. Bratr poru?ík Martínek k nám měl ?e?, ale ?ekl bych, ?e mohla míti lepší ú?inek, kdyby byla pronesena jinak, volena jiná slova, ne? ta, která v mnohých budila hr?zu, t?eba: „naše práce bude krvavá“. Tak dva z u? p?ihlášených ubyli, pod záminkou, ?e po?adují, aby jim byla zachována hodnost. Kde?to my ostatní jsme tam všichni vstoupili jako prostí vojáci. Docílili toho později a setkali jsme se s nimi a? na frontě. Druhý den jsme byli p?estěhováni do baráku po Srbech a v našem baráku se potom mnozí ?eši smutně projevili, kdy? proti nám sch?zovali a mluvili proti celé akci zahrani?ní. Avšak také jeden Němec, ?eta? p?vodem od Mostu, do této doby v?dy mě zdravil „servus Janda“, te? mě zdravil „nazdar Janda“ a p?itom se na mě usmíval. Ten prohlásil, ?e nás zcela chápe a ?e je zcela v po?ádku a naší povinností chtíti svou samostatnos?, ?e nás to jen ctí.

          P?i lou?ení s táborem nám byla ze všeho nejmilejší ?e? mladého bulharského kadeta na rozlou?enou. Mluvil velice pěkně, ?istě a pomalu, ?e jsme mu všichni dob?e rozuměli. ?eši, co s námi nešli, plakali a slibovali, ?e p?ijdou, abychom se ale postarali o to, aby byli dáni do jiného tábora bez Němc?. Druhého dne ráno jsme odjí?děli p?es Avignon do Marseilles.  Tam jsme celých 6 neděl ?ekali na další bratry.

          Poté jsme p?es Toulouse, Bordeaux a Angoulême odjeli do Cognacu. Doprovázeli nás francouzští ser?anti, měli jen pistole, omlouvali se nám, ?e nás nevedou co zajatce, ale ?e nás doprovázejí jen jako pr?vodci. Všichni jsme měli na ?epicích bílo?ervené pásky a u? bez potupných ?ísel a písmen. V Cognacu na nádra?í nás o?ekávala ?eská vojenská hudba, zahrála nám obě naše hymny a vedla do města. Někte?í se v kasárnách dali do tance, kdy? se dostavil generál Janin s kapitánem Šnejdárkem. Rozdělili nás po rotách, dostal jsem se s Rosypalem k 6. rotě 21. pluku. Naše ?eta byla většinou z bývalých srbských zajatc?, několik „Rus?“ a „Amerikán?“. Všichni ale ?eši, a tak jsme si také ?íkali, abychom se rozeznali. Byli jsme ubytováni v prvním pat?e skladiště upraveného k bydlení. Druhý den jsme dostali vojenský oblek, pušku atd. a ve?er u? jsme mohli jíti volně do města na vycházku. Tím u? opravdu kon?ilo naše dlouhé zajetí a my se cítili velice š?astni a svobodni. P?i zapisování šikovatel Chrástek chtěl mě dát zase k saniterák?m, a ?e budu desátníkem. Já jsem však nechtěl ani slyšet, chtěl jsem k st?elc?m a bojovat proti nep?íteli.

          Nastal d?kladný výcvik a postupně se nás nashromá?dilo v Cognacu tolik, ?e jsme se tam nemohli vejít.  Za?al se stavět 22. pluk, a ten byl ur?en do Jarnacu. Jedna ?eta z ka?dé roty měla tvo?it základ roty pluku ?. 22. Všichni jsme chtěli ale z?stat u 21. pluku. Proto se losovalo. Na naši ?etu padl los.

          Po ukon?ení výcviku p?išel rozkaz poslat několik set našich lidí na frontu k Soissons. Neměli býti zatím pou?íváni k útok?m, ale byli po deseti umístěni mezi francouzské vojáky, dr?eli hlídky a pozorovali, jak si francouzští vojáci po?ínají. Po obdr?ení povolení se zapojili do výpad? a vedli si velmi úspěšně. Sotva odešli do zázemí, Němci za?ali ofenzívu a vytvo?ili pr?lom francouzské fronty mezi Soissons a Remeší a? k ?ece Marně k Château-Thierry. Byl to poslední německý úspěch, který stál na obou stranách mnoho krve, Němci ale byli vr?eni zpět a od té doby byli stále v defenzívě.

          My se zatím lou?ili s Cognacem a Jarnacem, jeli vlaky p?es Tours do Darney u Epinalu. Byl jsem spole?ně s p?ítelem Záho?íkem p?eveden od šesté roty st?elc? „na týden ?i dva“ opět k saniterák?m. Kdy? se francouzský léka?, jemu? jsme byli p?iděleni, dověděl, ?e jsem byl ?eta?em u sanity v Rakousku, nechtěl k mému návratu svolit, ?íkal, ?e jsem na správném místě. Nedalo se nic dělat, ?asem jsem se s tím smí?il, zvláště ?e tam z?stal i Záho?ík.

          Na konci ?ervna 1918 p?išlo slavnostní p?edání praporu našeho pluku. Bylo to něco krásného. Zú?astnil se ho francouzský president Poincaré, náš ministr dr. Beneš, mnoho francouzských a spojeneckých vysokých d?stojník?, i srbský tam byl. Bylo p?ítomno také několik starých francouzských vyslou?ilc? z války roku 1870. Pěvecký sbor za dirigování bratra Rytí?e zpíval sborové písně, všichni, oba pluky, jsme zpívali: „Bývali ?echové“ a „Kdo? jsú bo?í bojovníci“. Proběhlo mohutné defilé. Zašli jsme za návrší, se?adili jsme se ve dva mohutné proudy po rotách. Pak jsme vyrazili. Stále se objevovaly nové a nové ?ady. P?ed francouzským presidentem a celou jeho vznešenou spole?ností byla louka, rovina, šli jsme jako ocelové hradby. Dostali jsme pochvalu, všechno velice dob?e dopadlo. Potom byla prohlídka našich ubikací. Měli jsme je okrášlené. Popsané nápisy, ?esky i francouzsky, La Victoire ou la Mort! Vítězství nebo smrt!

           

          V bojích na západní frontě

          Na frontu v Alsasku-Lotrinsku jsme pochodovali pěšky asi 6 neděl, zpo?átku ve dne, později v noci, v?dy 9-10 hodin, a to nejprve do Rouges Mont poblí?e Altkirchu. Odtud jsme zamě?ovacím dalekohledem z dělost?elecké pozorovatelny měli mo?nost pozorovat  Mylh?zy a Basilej. V Mylh?zách state?ně dýmaly komíny, jistě tam Němci vyráběli munici ve dne v noci.

          Francouzská tě?ká artilerie, motorizovaná a na šestikolových autech velice pohyblivá, st?ílela a? 18 km daleko st?elami několik metrák? vá?ícími. Obsluha děl jezdila a bydlela asi v deseti obrovských autech, podobných stěhovacím voz?m. Vozili s sebou dílnu, je?áby, munici, ?ekali, a? se setmí, uschováni pod stromy, aby je aeroplány nevyslídily. V noci p?ejeli na p?edem ur?ená vybetonovaná stanoviště, děla p?ipravili k palbě, rozst?íleli, co chtěli dle programu rozst?ílet, a ráno, kdy? je německé aeroplány hledaly, u? byli dávno na jiném místě. Sešli jsme se s nimi později u Vouziers.

          Do první linie jsme táhli v noci, a sice více napravo ke švýcarské hranici. Po p?íchodu do vesnice na naše stanoviště nás Němci za?ali ost?elovat z děl. Dělové koule létaly se silným hvízdotem p?es naši stodolu, dopadaly ale dále za vesnici. Neměli jsme ?ádných ztrát. Po?ítali jsme s tím, ?e naše no?ní pochody byly vyzrazeny. Z Belfortu jsme poté celá divize, 21. a 22. pluk ?sl. a 119. pluk francouzský, postupovali za st?elby našich protiletadlových děl do Champigny a poté se p?esunuli vlakem do Epernay. Postupně jsme procházeli místy, kde se ji? ?ty?i roky bojovalo. Vše bylo granáty p?eoráno a zpustošeno a? hr?za, tam musely padnout statisíce lidí. Ze starých les? ?ouhalo jako by strniště ze silných strom?, a zbytky strom? byly celé rozštípané nastojato od granát?. Lesy byly vyrabované, Němci v nich zakládali parní pily, ?ezali na místě trámy a prkna, a co nespot?ebovali v zákopech, vozili dom?. ?asto jsme ?etli na sloupu, tady stávala obec ta a ta, marně jsem se namáhal najít stopu alespoň po jediném domě.

          Němci ustupovali, byli jsme ve druhé linii na frontě mezi Soissons a Remeší, denně jsme je pronásledovali 10 a? 20 km. Viděli jsme ú?asná německá opevnění, zákopy, a mnoho drátěných p?eká?ek, a? 16 m širokých ve t?ech ?adách za sebou. K?ly byly ?elezné a po zemi bylo rozházeno plno pichlák? ze ?eleza tak dělaných, ?e v?dycky jeden ostrý hrot byl vzh?ru, a? se to p?evalilo, jak chtělo. P?eká?ky byly v místech, co jsme táhli, málo poškozené, jen tanky nám projely cestu, Němci bez obrany je rychle opouštěli, kdy? jim hrozil obchvat na k?ídlech. Dělost?electva tam byla ohromná spousta a stále p?es nás st?íleli. Vpravo i vlevo zároveň s námi postupovaly a do veliké dálky bylo viděti upoutané francouzské balony. Zatímco sta děl nep?etr?itě st?ílelo, jiných sta děl postupovalo. Pak zase postupovali ti, co p?estali st?ílet vzadu, a st?íleli ti, co je p?edjeli. Jinde fronta stála, a tak nás t?i pluky nalo?ili na velká transportní auta krytá jako stěhovací a p?evezli nás v noci p?es Remeš do Mourmelonu.

          Postupovali jsme dále k Terronu a Vouziers. Ve dne lesem, jinak v noci. Oheň šlehající z jícn? děl p?iosvětloval nám cestu. V první linii jsme se s Francouzi nesetkali, jen ?ídce a daleko od sebe z?stal kulomet, a kdy? na něj naši p?išli, kulomet?ík ukázal rukou: „Boches la-bas!“ a hodil kulomet na rameno a zmizel. My ale to štěstí neměli, na okraji lesa kopali vojáci zákopy. Měli jsme je za Francouze, hlásili se heslem tiše: „?ekoslovak“. Němci hned do nás kulometem a v tom chaosu nám sebrali 11 lidí do zajetí. K tomu jsme měli ztráty, mrtvé a raněné. Ustoupili jsme asi 100 metr?, tam ne? mírně nakloněná rovina, bez zákop?, bez travi?ky. Ka?dý si pod sebou vyhrabal peká? jako zajíc a tam jsme le?eli celý den, nad námi německé aeroplány, ?ídily na nás palbu z děl. Naštěstí Němci špatně st?íleli, jinak by nás tam mohli rozsekat na kaši. Ale stejně jsme měli velké ztráty. Někde tam jsem také ztratil své poznámky.

          P?ed rozedněním jsme zahájili útok. Dělost?electvo bylo obeznámeno, kdy to za?ne, a tu ?ekali u nabitých děl, po zahájení útoku a kdy? jsme neo?ekávaně za?ali útok, potom teprve nám dělali tzv. bará?. Kolem oblasti, kterou jsme chtěli obsadit, dopadalo tisíce granát?, a tou hradbou st?el nemohl nikdo p?ijít Němc?m na pomoc. Dob?e se nám to poda?ilo, obsadili jsme celou tu ?ást lesa, co jsme chtěli a vyst?elili signál: cíl dosa?en! Uko?istili jsme několik děl, kulomet?, minomet? a celé skladiště min. Zajali asi 100 Němc? a další pobili.

          Te? jsme zna?ně zlepšili pozice. Les byl z větší ?ásti hustý, tam se nedalo projít, a šla lesem jedna blátivá cesta, bylo tam poškozeno vodovodní potrubí. Po dobu, co jsme měli trochu ?as, jsme si prosekávali novou cestu, tu dosavadní Němci moc ?asto bombardovali. ?asu se nám nedostávalo, měli jsme mnoho raněných. P?evaziště jsme si z?ídili ve staré pískovně, jáma byla asi 40 krok? dlouhá a 20 široká. Po ošet?ení se tě?ce ranění nosili do Vouziers, tam dělali i menší nutné operace a pak je sanitními auty odvá?eli do zázemí, do nemocnic. Bylo to asi 5 km nosit, někdy nám z města p?išli na pomoc francouzští nosi?i. U jámy-p?evaziště jsme měli zapíchnutý velký ?ervený k?í? – prapor. Ale Němci nic na to nedbali a st?íleli na nás, éra ?ídila palbu, granáty padaly kolem jámy, hlína se na nás sypala, ale do nás se netrefili, a? později v noci. Tak jsme raději prapor ?erveného k?í?e odstranili. P?iběhl jeden bratr Amerikán k nám do jámy, udělal poplach: Němci jdou! Nechal jsem obvazování, sko?il po pušce a nábojích, lehl si na kraj jámy a koukám po Němcích. Bylo jich opravdu hodně, asi 50, ale všiml jsem si, ?e kolem nich jsou naši brat?i s bodáky na puškách. Vynadal jsem tomu poplašenci a šel po své práci.

          Po boji jsem se šel také podívat na zajaté Němce.  Byli to chlapi jako hory, Bavoráci. Stáli vy?azeni ve dvojstupu, kolem nich naše strá?e. Na samém kraji stál v první ?adě chlap-obr, celý po?obaný od neštovic, hr?za z něj šla. Tu p?išel ke mně jeden bratr, abych mu dal cigaretový papírek, který jsem měl schovaný v pouzd?e pod devítirannou pistolí. Otev?u pouzdro, vytáhnu pistol, a tu jsem si všiml, ?e ten po?obaný strachem vyvaluje o?i a svému sousedovi v ?adě ?íká: Schau! (podívej). Vytáhl jsem druhou rukou cigaretové papírky, dal jsem z toho kamarádovi a zas papírky i pistol do pouzdra zpátky a podíval se na Němce. Němec si oddychnul, byl celý zpocený za tu chvilku, utíral si šátkem obli?ej, smál se na mě a ?ekl mi: Es ist warm. Myslel jsem si: však já vím, pro? ti bylo horko.

          Později p?i tábo?ení v lese jsem na svém místě našel krabi?ku a v ní skleněné trubi?ky s ?irou tekutinou, v nich zasazený doutnák s há?kem a rozbuškou a na krabi?ce návod, co se s tím má dělat. P?i opuštění místa natrvalo má se to rozvěsit za há?ky na stromy, zapálit a rychle odejít.  Byl to yperit, kterým Němci zamo?ovali terén. Jediná kapka, kdy? p?išla na holé tělo, vyleptala díru do hloubky a udělal se velký v?ed. Po zapálení kapalina vybouchla, rozst?íkla se po k?oví, a pokud tudy někdo procházel, dostala se snadno na obli?ej nebo na ruce. V létě se vypa?ovala a po vdechnutí z toho mohla být opět smrt.

          8. listopadu k nám ji? do zázemí p?ijel dr. Beneš, měl k nám ?e? o vále?né situaci a p?evratu doma s tím, ?e ka?dou chvíli lze ?ekat německou kapitulaci. A opravdu u? druhý den Němci ?ádali o p?ímě?í. To u? jsme měli na voze rozhlasový p?ijíma? bateriový na sluchátka a jeden náš in?enýr to poslouchal, stenografoval a pak zprávy v?dy napsal na papír a vyvěsil. Po skon?ení boj? nás dopravili do lázeňského měste?ka Vittel, náš 2. prapor 22. pluku byl v měste?ku Attigny. Za týden nás tam objevila jedna ?ena z Darney, udělala poplach a město ?ádalo, aby tam ?echoslováci byli p?elo?eni. A tak brzo rance na zjednané vozy a putovali jsme pěšky 20 km do Darney. To bylo vítání a radosti na obou stranách. A nedo?kavosti, a? pojedeme dom? a kdy. Deváté vánoce na vojně jsem pro?il u? na cestě dom? v italské Padově a 4. ledna 1919 nás na Hlavním nádra?í v Praze uvítal V. Klofá?.  Táhli jsme st?edem města ve ?ty?stupech, rota za rotou, velký jásot a vítání. Potom jsme byli ubytováni v ?ernínských kasárnách na Hrad?anech, měl jsem také dvakrát slu?bu na Hradě, dostal jsem po devíti letech na vojně kone?ně dovolenou. 10. května 1919 jsem byl demobilizován.

           

           

           

          © PhDr. Jaroslava Hlavá?ková, CSc.,

          Srbská fronta v období 1914 -1915 Valjevo ve vále?ných letech

          K získání údaj? o situaci na srbské frontě v období 1914 -1915 a o situaci ve Valjevu a okolí se poda?ilo prostudovat dvě nové publikace srbských autor?.

          Známý srbský historik K. Miloševi? v rozsáhlé knize o osudech rodné země v období 1. světové války uvádí, ?e Srbsko ztratilo 1 244 000 obyvatel (842 000 civilist? a 402 000 voják?),...

          p?i?em? ve svých p?edvále?ných hranicích mělo dle jeho údaj? pouhých 2,9 milion? obyvatel, ztratilo by tedy 43 % svého obyvatelstva.

          Z této knihy vypisuji zajímavé údaje vztahující se p?ímo ?i nep?ímo k pobytu J. Jandy na srbské frontě.

          Rakousko-uherskou armádu z 25% tvo?ili Rakušáci (t.j. rakouští Němci), z 23% Ma?a?i, z 13% ?eši, z 9% Chorvaté, Srbové a balkánští muslimové, z 8% Poláci a Ukrajinci, ze 7% Rumuni a ze 4% Slováci (tj. ?ech? a Slovák? bylo 17%, jejich podíl na po?tu obyvatel monarchie ?inil 16, 5%). D?stojnický sbor byl ze 75% tvo?en rakouskými Němci .

          Po vyhlášení války Srbsku Rakousko-Uherskem 28. ?ervence 1914 se ujal vrchního velení srbské armády korunní princ-regent Alexandr Karadjordjevi? (1888-1934). Tého? dne se na stranu Srbska p?idala ?erná Hora; 6. srpna 1914 se oficiálním prohlášením svého krále Nikoly I. Petrovi?e (1841-1921) stala spojencem Srbska. Po vyhlášení mobilizace a války se srbská vláda p?emístila z Bělehradu (nacházel se témě? na hranici s Rakousko-Uherskem) do Niše (proto i dědova vále?ná zajatecká pošta byla směrována p?es Niš. Zde sídlila i cenzura a st?edisko komunikace s Mezinárodním ?erveným k?í?em). Generální štáb, p?etransformovaný ve vrchní velení, sídlil v Kragujevaci. Ná?elníkem štábu vrchního velení do doby návratu vojvody Radomira Putnika (1847-1917) z lé?ení v Rakousku byl generál S. Stěpanovi? (1856- 1929). Po Putnikově návratu do země z benevolence rakouského velení se jeho zástupcem stal generál ?. Miši? (1855-1921).

          P?esun rakousko-uherských vojsk (16 pěších a 1 jezdecká divize a 8 brigád a 40 letadel) na srbskou frontu byl ukon?en 12. srpna 1914, jejím velitelem byl jmenován generál O. Potiorek (1853-1935). Tého? dne 5. rakousko-uherská armáda v po?tu 80 000 voják? pod velením generála L. rytí?e von Frank (1848-1935) p?ekonala Drinu u Loznice a Lešnice a zahájila postup směrem k městu Valjevu vzdálenému zhruba 100 km. Cílem bylo dobýt v den císa?ových narozenin 18. srpna linii Valjevo-U?ice, postupovat na Niš a k bulharským hranicím. Této ofenzívy se jako kaprál 8. sboru 5. rakousko-uherské armády zú?astnil i E. E. Kisch (jeho zápisky jsou v knize citovány) .

          Na valjevskou frontu byla rozmístěna srbská 3. armáda v ?ele s generálem P. Juriši?em-Šturmem (1848-1921) a dále drinská divize na linii Badovinci-Loznica-Zvornik-Obrenovac-Ljubovica. Štáb armády sídlil ve Valjevu ?. 9 v budově obvodního a městského soudu, regent Alexandr bydlel v domě obchodníka I. Todorovi?e na Karadjorjevi?ově ulici. Srbsku se poda?ilo zmobilizovat témě? 400 000 voják?, chyběl však dostatek vojenského materiálu .

          Ve dnech 16. - 20. srpna 1914 probíhala cerská bitva (dle poho?í Cer, té? uváděna jako bitva na Jadaru, tj. na soutoku ?ek Driny a Jadaru). Skon?ila rakouským neúspěchem a ústupem na levý b?eh Driny. Vy?ádala si p?es 23 000 mrtvých a raněných na rakouské straně v?etně ?eských p?íslušník? 28. pěšího pluku a 16 000 mrtvých a raněných na straně srbské.

          Rakousko-uherská vojska zahájila nový útok 6. zá?í 1914 na linii Srem na ?ece Sávě-území Ma?va-b?eh ?eky Driny a ve směru na Valjevo, p?es které bylo mo?no od jihu pokra?ovat na Bělehrad a obklí?it ho. 15. zá?í 1914 se 6. rakousko-uherské armádě poda?ilo donutit 3. srbskou armádu rozmístěnou na pravém b?ehu Driny na linii Lešnica-Ljubovija k ústupu. P?ekro?ila Drinu a postupně ovládla horské h?ebeny Gu?evo, Boranja, Jagodnja a Sokolská planina; otev?ela se jí cesta k Valjevu.

          25. zá?í vydal velitel 3. srbské armády rozkaz udr?et se za ka?dou cenu na stávajících pozicích a znemo?nit nep?íteli další postup. Po dvaceti dnech boj? se fronta zastavila na linii Ljubovija-Sokolská planina-Jagodnja-Boranja-Gu?evo-dolní tok Driny a? po soutok se Sávou-Zasavica-No?aj-Pri?inovi?. Ani jedna z bojujících stran nebyla schopna podniknout razantní ofenzívu.

          Na konci ?íjna se rakousko-uherskému kombinovanému sboru poda?ilo prorazit srbskou obranu 2. armády v oblasti Ma?vy, obejít poho?í Cer a p?es Koceljevo a Banjani postupovat ji?ním směrem na Valjevo a obsadit ho.

          Pro srbské ozbrojené síly nastala první kritická situace. Na zasedání vlády a vrchního velení 8. listopadu vojvoda Putnik navrhl pokusit se o uzav?ení separátního míru s Rakouskem-Uherskem. P?edseda vlády N. Paši? (1845-1926) pohrozil demisí a po?adavku obnovit boje bylo vyhověno sta?ením se od ?eky Driny a soust?eděním se na vytvo?ení obranyschopné linie na ?ece Koluba?e ze severu a na ?ece Ljig z jihu. Byla zahájena p?íprava k tzv. kolubarské bitvě.

          Na linii nové fronty Obrenovac-Ub-Valjevo se mezi 14.-17. listopadem stáhly 1., 2. a 3. srbská armáda o celkovém po?tu p?es 250 000 voják?. Do 2. 12. se dle hodnocení srbské strany odehrávala defenzivní fáze kolubarské bitvy – stahování armád k ?ece. Generál Potiorek zahájil 16. listopadu 1914 nástup rakousko-uherských vojsk na Kolubaru: 5. armáda obsadila linii Obrenovac-Lajkovac, 6. armáda obsadila b?eh Kolubary a? do soutoku s Ljigem a Ribnicou, 15. a 16. sbor 6. armády se vydal na Valjevo. Spojencem srbských vojsk a brzdou nástupu nep?ítele se stalo náhlé oteplení, které proměnilo bojiště ve velké ba?iny. P?esto 18. listopadu dobyla rakouská vojska Lazarevac.

          Král Petar I. (1844-1921) navštívil místa vále?ných operací a posílil morálku srbských vojsk apely na jejich hrdinství, p?íklad pro potomky a p?ipomenutím zásluh z balkánských válek. 1. prosince došlo k prvnímu p?eběhnutí ?eských voják? k Srb?m (2 podd?stojníci 42. honvédské divize), kte?í informovali srbské velení o zhoršující se bojeschopnosti rakousko-uherských vojsk.

          Nový velitel 1. srbské armády generál ?. Miši? zahájil ofenzívu 2. prosince, a?koli tentý? den rakousko-uherská vojska dobyla Bělehrad. K 5. prosinci 1914 bylo ovládnuto poho?í Suvobor a zabráněno postupu rakousko-uherských vojsk z jihovýchodu do údolí ?eky Kolubary a k Valjevu. Generál Miši? byl 4. prosince povýšen na vojvodu. Dunajská divize 1. srbské armády obešla 6. 12. poho?í Maljen a p?ešla komunikaci spojující U?ici s Valjevem na postupu k Valjevu z jihozápadní strany. Moravská a Drinská divize 1. srbské armády postupovala k Valjevu z jihovýchodní strany od Ljigu v sou?innosti se 3. armádou. 3. armáda jen do 7. prosince p?i postupu k Valjevu zajala p?es 6 500 rakousko-uherských d?stojník?, podd?stojník? a vojín?.

          Generál Potiorek vydal 7. 12. rozkaz, aby 6. armáda zahájila ofenzívu a udr?ela linii fronty poho?í Povlen-Valjevo-?eka Kolubara-Bělehrad a aby 13., 15. a 16. armádní sbory udr?ely své pozice. Vojvoda Putnik p?ikázal 1. srbské armádě vytla?it nep?ítele na linii Kolubara-Valjevo, 3. armádě spole?ně s Drinskou divizí udr?et trojúhelník město Ljig, soutok Kolubary s ?ekou Ljig a Valjevo, 2. armádě z?stat v záloze a být p?ipravena k útoku na Kolubaru. U?ická divize měla za úkol vytla?it nep?ítele z prostoru Ra?an-Kosjeri?. 8. prosince 1914 ráno zahájila 1. srbská armáda postup k Valjevu, na linii Valjevo - Divci zlomila odpor a tého? dne ve?er vstoupila do města. 9. prosince bylo obsazeno celé město. K 9. prosinci 1914 utrpěla rakousko-uherská vojska porá?ku na linii ?eky Driny na západě a? po poho?í Kosmaj. Srbská ofenzíva skon?ila 15. prosince 1914 osvobozením Bělehradu, vítězná Kolubarská bitva návratem srbských vojsk na hranice Dunaje, Sávy a Driny .

          V kapitole knihy cele věnované dějinám Valjeva a okolí vztahující se k období první světové války popisuje Z. Rankovi? nezměrné utrpení civilních obyvatel města i p?íslušník? srbské armády a zajatc? následkem vypuknutí infek?ních nemocí. V celém Srbsku zahynulo na epidemie 100 000 civilist?, 30-35 000 voják? a 30 000 vále?ných zajatc?.

          Z. Rankovi? rozsáhle cituje z ?lánku srbského noviná?e V. M. Jovanovi?e opublikovaného 9. prosince 1914 v listu „Politika“ popisujícího hr?zy ve městě, zejména hromady nepoh?bených mrtvých v budově gymnázia, v budově městské nemocnice a v kasárnách 15. a 17. pluku. Tehdejší zpravodaj „Politiky“ obviňuje „špinavé a zavšivené Rakušáky“, ?e zanesli do města tyfus a choleru a p?i ústupu zanechali ve Valjevu témě? t?i a p?l tisíce svých nemocných a raněných . Následně autor uvádí celá jména léka?? místního p?vodu, léka?? nep?átelských armád i neutrálních stát? (nap?. zdravotnické mise USA) zem?elých ve Valjevu na epidemie v období leden – únor 1915 . 5. dubna 1915 zem?ela na tyfus p?ímo ve Valjevu významná srbská malí?ka Nadě?da Petrovi? (1873-1915), která zde slou?ila jako dobrovolná zdravotní sestra. Vojenské hroby ve Valjevu se staly největšími vále?nými h?bitovy na území Srbska.

          Kniha Z. Rankovi?e obsahuje i dobové snímky ulic a budov města v?etně gymnázia, kasáren, pivovaru a jeskyně, kde byl J. Janda na výletě.

          4. zá?í 1915 se Bulharsko za p?íslib obrovských územních zisk? p?ipojilo k Úst?edním mocnostem. 6. zá?í 1915 vrhlo na Srbsko 4 divize, Rakousko-Uhersko a Německo po šesti divizích. Ofenzívu ve směru od Sremu a severovýchodní Bosny vedla 3. rakousko-uherská armáda, z ji?ního Banátu 11. německá armáda a ze západního Bulharska vyrazila 1. a 2. armáda, vše o síle 800 000 voják? pod vrchním velením německého polního maršála A. von Mackensena (1849-1945). Srbsko na 1 150 km fronty disponovalo ji? jen 300 000 vojáky, rozdělenými do operativních skupin. Kone?ný útok proti Srbsku byl zahájen 5. ?íjna 1915, ji? 10. ?íjna byl po krvavých bojích a bombardování jednotkami Mackensena dobyt Bělehrad. Za další dva týdny po obsazení linie ?ajetina-poho?í Rudnik-poho?í Suvobor-Topola-Arandelovac-Palanka-Petrovac na Moravě vojsky Úst?edních mocností bylo o výsledku operace rozhodnuto.

          Ústup srbských vojsk do Albánie a ?erné Hory a utrpení civilního obyvatelstva za okupace je nazýváno „Srbskou Golgotou“. Z vále?ného i morálního hlediska se jednalo o slo?ité rozhodnutí, motivované ?ádostí o poskytnutí pomoci ze strany Dohody a obnovením bojeschopnosti srbské armády. Valjevo bylo Srby opuštěno 22. ?íjna a rakousko-uherská vojska je okupovala o t?i dny později. Okupa?ní správa za?ala tvrdě stíhat místní obyvatelstvo. K osvobození došlo a? 31. ?íjna 1918.

          Srbská vláda opustila Srbsko 24. listopadu, do Skadaru p?ijela 28. listopadu 2015. Vrchní velení ozbrojených sil odešlo 26. listopadu, do Skadaru p?ibylo 6. prosince 1915. Anabáze témě? 115 000 voják? a d?stojník? probíhala do 21. ledna 1916, od ?íjna 1915 do ledna 1916 ?inily ztráty v boji a na ústupu 70 000 voják?.

          V lednu 1916 vláda a vrchní velení (zejména princ-regent Alexandr) obvinily z chyb generální štáb, který byl v?etně ná?elníka R. Putnika odvolán. Novým ná?elníkem byl jmenován bývalý velitel 1. armády generál P. Bojovi? (1858-1945), 20. ?ervna 1918 jej vyst?ídal vojvoda ?. Miši?.

          Slovník, vysvětlivky, komentá?e

          abfertigung něm. zde: p?evzetí rozkaz? a pošty, odevzdání hlášení na velitelství voj. sboru

          ablézung něm. vyst?ídání ve slu?bě

          akcesist (akcezist) ?ekatel ú?ednického místa, kancelá?ský podú?edník, zapisovatel

          Albrechtské (Štefánikovy) kasárny kasárna arcivévody Albrechta v Praze na Smíchově, dnes Justi?ní palác

          alejkum salem („mír i Tobě“) odpově? na pozdrav „salem alejkum“

          Amerikáni zde: ?echoameri?ané bojující v legiích, té? jednotky americké armády ú?astnící se boj? 1. světové války v Evropě

          anilinová barva tehdy jedovatá, vyrobená na bázi aminobenzenu, benzenaminu ?i fenylaminu

          aparát zde: za?ízení pro dezinfekci osob a šatstva

          apparatsmann zde: pomocník p?ipravující raněného k operaci

          Arnauti hist. turecké ozna?ení Albánc? a obyvatel p?ilehlých horských oblastí, p?v. zejména voják? slou?ících v turecké armádě

          Arumuni (moderní ozna?ení národa) p?íslušníci románského národa ?ijící rozptýleně v oblasti ji?ního Balkánu, zejména v severním a st?edním ?ecku, Makedonii, jihozápadním Bulharsku, ji?ní a st?ední Albánii. Vlachs (st?edověký termín), v ?ecku jsou ozna?ováni jako Vlahoi, v Albánii jako Vllehe. V Albánii je jejich po?et dnes odhadován na 200 000. Hovo?í arumunštinou, latinským jazykem blízkým rumunštině, jazyk má mnoho dialekt?. V sou?asné době p?es snahu o?ivit jazyk probíhá asimilace s většinovým obyvatelstvem balkánských stát?. Věnovali se zejména pastevectví, stavěli svá obydlí z proutí.

          arsenál zbrojnice

          Asinara ostr?vek ve St?edozemním mo?i rozkládající se severozápadně od Sardinie, rozloha 51, 9 km2 stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie. Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. . Od r. 1885 v majetku italského státu, slou?il jako karanténní stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie.  Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. 

          Autrichiens fr. Rakušáci

          batalion pluk

          bergsalié?i oddíly italské armády vytvo?ené v 1. pol. 19. století, vysoce mobilní jednotky lehkých st?elc?. Sou?ástí uniformy byl klobouk se širokou obrubou zdobený ?ernými kohoutími péry. V 1. sv. válce jich bojovalo asi 210 000.

          bitva na ?ece Kolubara 3.-14.12.1914; vítězství Srbska nad rakousko-uherskou armádou bez ohledu na její po?etní p?evahu. 1. srbská armáda obsadila 9. 12. Valjevo. Srbové zajali 76 000 nep?átelských voják?. Srbský velitel ?. Miši? byl povýšen na vojvodu, O. Potiorek byl odvolán a nahrazen arcivévodou Ev?enem jako nejvyšším velitelem balkánské armádní skupiny. Dalších 10 měsíc? Rakousko proti Srb?m nevystoupilo. Síly byly p?esunuty na italskou frontu. Ztráty Srbska spolu s epidemií tyfu v zimě 1914-1915 srbskou armádu oslabily a v roce 1915 z?stala v defenzívě spoléhajíc na pomoc spojenc?, která však nep?išla.

          boerský búrský, p?ipomínající klobouky Búr? z období anglo-búrské války na p?elomu 19. a 20. stol.

          cimprlich něm. choulostivý, rozmazlený, ned?tklivý

          cugsfíra něm. Zugsf?hrer, ?eta?

          ?i?a srbo-chorv. sta?ík, strýc

          ?aur nevě?ící, zejména k?es?an (ozna?ovaný takto vyznava?i islámu)

          desentér desertér

          Deutschmeist?i zde: 4. dělost?elecký pluk (zal. na konci 17. st.) rakousko-uherské armády

          dienstreglamá něm., fr. slu?ební ?ád

          Etappentrainzug něm. zde: vojenský konvoj p?epravující mu?stvo a vojenský materiál

          fasunk, fasuňk náklad na voze, p?íděl potravin

          feldkurát vojenský kněz

          feldruf něm. heslo (hist.: polní p?íhlas)

          feldšpitál něm. polní nemocnice

          feldvébl, felák něm. (Feldwebel) šikovatel

          febris recurrens návratná hore?ka, st?ídání hore?natých stav? s 1–2 dny normální teploty (typicky p?i malárii, b?išním tyfu)

          flota námo?nictvo

          Foch, Ferdinand (1851-1929), francouzský maršál, hrdina 1. světové války, v b?eznu 1918 jmenován vrchním velitelem Spojeneckých sil. Pod jeho velením byl zastaven postup německých jednotek v druhé bitvě na Marně v ?ervenci 1918 a zahájen protiútok. V listopadu 1918 p?ijal německou kapitulaci v ?elezni?ním vagónu v Compiègne. Hrál d?le?itou roli na Pa?í?ské mírové konferenci.

          fortšristmesif zkomol. dle p?edpisu

          fráter zde: kněz s ni?ším svěcením

          gruppo it. zde: oddělení

          halt! něm. povel zastavit, stát!

          Hindenburg, Paul von (1847 - 1934), německý polní maršál, významná osobnost 1. světové války, prezident Německa v letech 1925 -1934. V pamětech J. Jandy jeden z voják? p?ipomíná vítězství Hindenburga nad Ruskem v bitvách u Tannenbergu a u Mazurských jezer v roce 1914 a krutost v??i nep?átelským voják?m.

          Hroby v dáli vále?ná iniciativa setníka Lenze, stavba pomník? (kenotaf?) na frontách zahynulým voják?m v místě jejich p?vodu. Vytratilo se z obecného povědomí.

          infanterie dělost?electvo

          Janin, Pierre-Thiébaut-Charles-Maurice (1862-1946), od dubna 1916 francouzský generál a vojenský velitel. Vedoucí francouzské vojenské mise na Sibi?i v době ruské ob?anské války. Nositel ?ádu bílého lva (1923).

          jednoro?ák jednoro?ní dobrovolník

          ka?amak kaše, p?ipravovaná zejm. z kuku?i?né mouky

          kamot rak. zde: se?azený, nastoupený, upravený

          kantina zde: prodejna pro zajatce

          kaprál it. (Korporal) ni?ší vojenská hodnost, desátník

          kavalerie jezdectvo

          kellner něm. ?íšník

          komisárek vojenský chléb kyselé chuti

          komita p?íslušník srbských partyzánských jednotek („komite“, major Vojislav Tankosi?) p?vodně bojujících v Makedonii proti osmanským jednotkám

          konduktér pr?vod?í

          korpskomando, korpskomanda něm. velení vojenského sboru

          Kronprinz něm. zde míněn korunní princ Bed?ich Vilém (1882 – 1951), syn německého císa?e Viléma II.

          ku?a srb. d?m

          kuláš zast. guláš

          Kunte, Ladislav (1874-1945), děde?k?v bratranec L. Kunte byl významným ?initelem protirakouského i protifašistického odboje. Spoluzakladatel Volné myšlenky, redaktor ?asu a Národního osvobození. Za okupace spolupracoval pod pseudonymem ?eněk Věrný s ilegálním ?asopisem V boj. Od r. 1940 vězněn, zejména v Ebrachu. Zem?el ve Straubingu p?i pochodu smrti v roce 1945. Publikoval p?edevším na téma úlohy nábo?enství v moderní spole?nosti, jeho práce se vyzna?ují vyt?íbeným a i dnes ?tivým stylem. Nap?. viz na internetu dostupné vzpomínky na Jana Herbena.

          lágrovat něm.tábo?it

          lajtnant něm. (Leutnant) poru?ík

          landšturmák něm. ( Landsturm) ?len domobraneckého vojska

          landwehrák, landvérák něm. (Landwehr) ?len zeměbraneckého vojska

          Lejhanec, Václav, rakousko-uherský diplomat, v období 1. světové války konzul v Dra?i (Durres). Dra? tehdy byla tehdy sídelním městem albánského kní?ete W. Wieda a hlavním městem Albánského kní?ectví. P?ešel do ?eskoslovenské zahrani?ní slu?by, v letech 1919-1921 nap?. p?sobil jako vedoucí ú?adu delegáta ?SR v Ma?arsku. Generálním konzulem v Dra?i byl v té době Alfred Rappaport (1868-1946).

          lettres fr. dopisy

          losung něm. zde: heslo dne

          mantl něm. vojenský pláš?

          marodní kniha něm. kniha nemocných

          marodvisita něm.návštěva nemocného u léka?e

          maršbatalion prapor s pozdějším datem mobiliza?ní a pochodové pohotovosti, slo?ený většinou ze zálo?ník?, ur?ený k doplnění ztrát, p?ipravující se k p?esunu na frontu (pochodový prapor)

          maršrúta něm. pově?ení k pracovní cestě

          mantúra vojenský oblek

          merhaba arab., tur. uvítání, pozdrav („vítej!“)

          Miši?, ?ivojin (1855-1921) srbský polní maršál (vojvoda) a nejúspěšnější srbský vojenský velitel v období 1876-1918. Velel 1. srbské armádě v bitvě na ?ece Kolubá?e (1914), ú?astnil se velkého ústupu p?es hory do Albánie v zimě 1915-1916, porazil a donutil k ústupu bulharskou armádu v bitvě u Gorniceva v roce 1916 a p?i pr?lomu soluňské fronty v zá?í 1918 byl ná?elníkem nejvyššího velení. Poté ná?elník generálního štábu armády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?.

          náredník (srbský felák) ni?ší srbský d?stojník

          obrlajtnant něm. nadporu?ík

          oficírsmená? něm., fr. d?stojnická kuchyně

          ohne Schritt něm. postup vp?ed nikoli pochodovým krokem (nebezpe?í rozkolísání vratkého mostu, „break step“)

          para, krejcar drobné mince srbské/rakouské

          pasírka něm. povolenka

          Paši?, Nikola (1845 -1926), významný srbský politický ?initel a diplomat, pětinásobný p?edseda vlády srbského království, první (celkem t?ikrát) p?edseda vlády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?. V pamětech vzpomínán pro sv?j mohutný krásný plnovous.

          pelerína it. pláštěnka, volný pláš? bez zapínání

          Petar I., Karadjordjevic (1844 – 1921), 1903 – 1918 poslední srbský král, první vládce Království Srb?, Chorvat? a Slovinc? (1918 – 1921)

          Pferdespital něm. koňská ošet?ovna

          piklhaubna něm. pruská vojenská helma s kovovým hrotem na vrcholu

          piksla něm. zde: kryt poloosy kola vozu

          pionérsébl něm. vojenská šavle, sou?ást výzbroje

          pioný?i, pioné?i něm. zde: ?enisté

          posichrovat něm. pojistit, zajistit

          Potiorek, Oskar (1853-1933) rakousko-uherský vojenský ?initel. 1911-1914 guvernér v Bosně a Hercegovině, svědek atentátu na následníka tr?nu Františka Ferdinanda d´Este 28.6.1914. 1914 vrchní velitel rakousko-uherské armády v srbské kampani, pora?en v bitvě u Ceru a na ?ece Kolubá?e, 1.1.1915 zbaven vrchního velení

          profesor P. známý pra?ský léka?, profesor, dle svědectví pamětí na frontě lé?il zp?sobem nevybo?ujícím z praktik vojenského „lé?itelství“ bě?ného v rakousko-uherské armádě

          Putnik, Radomir (1847-1917) srbský polní maršál, ná?elník generálního štábu srbské armády v období balkánských válek a 1. světové války. Ú?astník všech válek, vedených Srbskem v letech 1876-1917. V ?íjnu 1915 po zahájení ofenzívy spojených rakousko-uherských, německých a bulharských sil o 300 000 mu?? pod velením polního maršála A. von Mackensena rozhodl Putnik 31.10.1915 o ústupu srbských armád. Poslední boje byly vedeny na Kosově poli (19.- 24.11.). 25. listopadu kone?né rozhodnutí o ústupu p?es albánské hory. 155 000 voják? došlo do p?ístav?. V lednu 1916 byl odvolán z postu a zem?el v Nice.

          rakije pálenka

          raport hlášení

          rast něm. odpo?inek

          Rauberinsel něm. loupe?nický ostrov

          règime de faveur fr. zde: zvýšený p?íděl jídla na osobu a den

          Regimentsarzt (Reg. Arzt) něm. plukovní léka?

          rekonvalescent lat. zotavující se pacient

          Reserve Feldmaroden Haus něm. rezervní polní nemocnice

          Ristung něm. výzbroj

          salem alejkum arab.uvítací muslimský pozdrav „salam alejkum“ („mír s vámi / vám“), odpově? „alejkum salam“

          saniterák vojenský ošet?ovatel

          separace oddělení

          studovat zde: zabavit

          Slavonie ní?inné úrodné území rozdělené mezi Chorvatsko a Srbsko, historická země le?ící mezi ?ekami Drávou, Sávou a Dunajem

          Stationskomando něm. posádkové velení

          stra?ár srb. strá?ce

          štram něm. fešně, švihácky, upraveně, dle p?edpisu

          Šnejdárek, Josef (1875-1945) generál ?s. armády, 1899 vstoupil do fr. cizinecké legie, v době formování 21. st?eleckého pluku jmenován pomocníkem velitele pluku

          Šváb, švába srbské pohrdavé ozna?ení voják? nep?átelské rakousko-uherské armády bez ohledu na jejich národnost

          tagskaprál něm.kaprál v denní slu?bě

          tagwach něm.budí?ek

          therový papír (térový) asfaltem napuštěný, pou?ívaný v nedávné době zejména na izolaci st?ech

          trén něm.vojenský zásobovací oddíl, vozatajstvo

          t?etí výzva vojáci povolaní do slu?by ve t?etím kole, většinou zálo?níci věkově starší

          Vergatěrung něm. p?v. Vergatterung, vojenský signál, povel ke shromá?dění vojska na ur?ené místo, poplach, nástup

          Verpflekscetl něm. poukaz na ošet?ení

          Vilém II. (1859-1941), německý císa? a pruský král v letech 1888-1918

          Vopi?ka, Karel (1857-1935), úspěšný ?echoameri?an, podnikatel, ?editel a později spoluvlastník pivovaru Atlas Brewery v Chicagu, ve?ejný ?initel. Dle ?lánku opublikovaného ?echoamerickým listem Denní hlasatel dne 16.8.1913 byl „ Charles“ Vopi?ka tohoto dne navr?en Státním departmentem na funkci budoucího velvyslance USA v Rumunsku, Srbsku a Bulharsku. Po následném jmenování prezidentem W.Wilsonem zastával funkci v letech 1913-1920. ?len ?eskoslovenské národní rady v Pa?í?i. Viz nejnověji knihu Czechs of Chicagoland. Ed. by M.Sternstein. Charleston, SC., Arcadia Publishing, 2008. 127 pp. ISBN 13 9780 7385 5178 4.

          wendlovka, vendlovka (dle konstruktéra Werndla) puška zadovka pou?ívaná v rakousko-uherské armádě

          z?ídla u Padovy Euganee Terme, lázeňská oblast jihozápadně od města Padovy v severní Itálii

          zuávský pluk, zuávové obecně koloniální vojáci muslimského vyznání, jednotky lehkých st?elc? francouzské armády zalo?ené v 1. pol. 19. století v Al?írsku s nápadnou orientální pokrývkou hlavy, v době 1. světové války slou?ili v khaki uniformě a hlavu jim pokrýval ?ervený fez

          zupák voj.slang p?ezdívka podd?stojníka, zejm. šikovatele

          กางเกง ผ้า ชีฟอง รองเท้า เดิน ป่า pantip เสื้อผ้า ยุค 80 ครีม ปรับ สภาพ ผิว ชุด กางเกง ขา ยาว แฟชั่น เสื้อผ้า ไหม สวย ๆ vistra bio c ครีม หมอ เจี๊ยบ ลลนา ขายส่ง กางเกง ขา สั้น 15 บาท กระโปรง ผ้า ไทย ทรง เอ กางเกง สี ขาว ขา ยาว คาเฟ่ แฮ รี่ พอ ต เตอร์ รองเท้า แบดมินตัน asics ครีม ขมิ้น ทอง คํา รองเท้า สาน ผู้ชาย เสื้อ สี เขียว สะท้อน แสง aa ครีม เสื้อ มัด ย้อม ig สูง 160 ใส่ กางเกง ยาว กี่ นิ้ว กางเกง ยีน ส์ ขา กระบอก ใหญ่ หญิง รองเท้า ลา คอส ตัว ใหม่ เสื้อ ยืด ยู นิ โค ล่ ลาย การ์ตูน เสื้อ เชิ้ต เกาหลี ชาย แบบ ชุด แซ ก ผ้า ไหม คาเฟ่ แมว ลาดกระบัง เซ รั่ ม กา ร์ นิ เย่ แบบ ซอง mizuno รองเท้า วิ่ง รองเท้า คาวบอย หญิง พริ้ว คาเฟ่ ครีม ชมพู แบบ เสื้อ แขน ยาว blackmore bio c ราคา วัต สัน ครีม พอ น ด์ ส เอ จ มิ รา เคิ ล ครีม เล ม่อน แฟชั่น คน อวบ รองเท้า ผ้าใบ gold city เสื้อ chaps รองเท้า ทรง เอ กิน วิตามิน ซี ยี่ห้อ ไหน ดี ครีม ลบรอย แตก ลาย ครีม รักษา หลุม สิว pantip รองเท้า บา จา ผู้ชาย 2019 เสื้อ ผู้หญิง แฟชั่น สมานฉันท์ คาเฟ่ รองเท้า ค ลาก คาเฟ่ แถว มีนบุรี การ ร้อย เชือก รองเท้า รองเท้า บูท ecco คาเฟ่ ใกล้ ๆ รองเท้า ผ้าใบ ฮิต 2018 ผู้หญิง เสื้อ เกาหลี ผู้ชาย แบบ กระโปรง ยาว ครีม พอ น ด์ ส แบบ ซอง เสื้อ ไฮ บ ริ ด รองเท้า ออก กํา ลังกา ย ใน บ้าน รองเท้า newton ไน กี้ จอร์แดน ราคา ครีม ม้า อาย ครีม ใน เซ เว่ น แบบ เสื้อ ใส่ กับ ผ้า ซิ่น แบบ ชุด สวย ๆ รองเท้า ใส่ ใน บ้าน ภาษา อังกฤษ รองเท้า ผ้าใบ แฟชั่น ผู้ชาย รองเท้า ไน กี้ จอร์แดน bl ครีม เสื้อ กระสอบ ป้าย ไหน ดี ครีม แก้ แพ้ รองเท้า เด็ก อนุบาล เสื้อผ้า outlet ยก กระสอบ รองเท้า คั ท ชู สี ขาว คาเฟ่ นั่ง ทำงาน กระโปรง ใส่ ทํา งาน ครีม vitamin e แอ พ เสื้อผ้า กางเกง puma กางเกง ลี วาย 501 ครีม ส ครับ ผิว ลิปสติก เด็ก รองเท้า บา ลอง แท้ ครีม เว วิ กา คาเฟ่ ใกล้ ๆ รองเท้า กุ ช ชี่ เปิด ส้น ของ แท้ ครีม แตงโม แบบ หลอด เสื้อผ้า แฟชั่น ใหม่ ๆ 2019 ชุด เด็ก 1 ขวบ รองเท้า เพื่อ สุขภาพ ราคา ถูก เซ รั่ ม ลด สิว เซ เว่ น ไน กี้ หุ้ม ข้อ เสื้อ มัด ย้อม สี รุ้ง ประตูน้ำ dickies กางเกง กางเกง เป้า ยาน ครีม verite เสื้อ เด็กชาย ครีม เฮิ ร์ บ รองเท้า บูท เซฟตี้ ครีม ซอง สิว ผด ออกแบบ เสื้อผ้า ปาเต๊ะ ครีม ซา บี ร่า พัน ทิป ร้าน ตัด เสื้อ ผู้หญิง เสื้อ แบรนด์ เน ม ครีม ทา หน้า ผิว แพ้ ง่าย ครีม vitamin e กอ หญ้า คาเฟ่ yonex รองเท้า ltd เสื้อ รองเท้า แตะ kappa กางเกง ขา สั้น ไซส์ ใหญ่ เสื้อ ยืด สี ขาว กางเกง ยีน ส์ เสื้อ มัด ย้อม ig เสื้อ อัด พลีท ประตูน้ำ ครีม cetaphil แบบ เสื้อ เก๋ ๆ โลชั่น ลดา ไน กี้ หุ้ม ข้อ รองเท้า รับ ปริญญา ชาย ครีม กา ร์ นิ เย่ สีชมพู ครีม ทา หน้า อายุ 40 pantip 2019 คาเฟ่ พหลโยธิน รองเท้า ไน กี้ สี ดำ เสื้อ มัด ย้อม สี รุ้ง ประตูน้ำ ฮา ดะ ลา โบะ ครีม เสื้อผ้า แนว วิน เท จ หญิง ราคา ถูก รองเท้า นักเรียน ชาย นั น ยาง วัน ดี คาเฟ่ รองเท้า บ รู๊ ค รองเท้า ผ้าใบ การ์ตูน ครีม เพิ่ม ขนาด ทรวงอก pantip ครีม ยก กระชับ หน้า ยี่ห้อ ไหน ดี ไน กี้ สีชมพู วิตามิน บำรุง สายตา 2019 รองเท้า lining แฟชั่น คน อวบ กางเกง ขายส่ง รองเท้า แตะ ชา แน ล ชุด เด รส สีน้ำเงิน คอวี เสื้อ ยืด แบรนด์ มือ สอง กางเกง ผ้า ชีฟอง ครีม ขจัด รอย ฝ้า กระ กางเกง ยีน ส์ มือ สอง โรง เกลือ กางเกง ขา สั้น ชาย เอว ยืด กระโปรง โบ ฮี เมี่ ย น รองเท้า ซิ ลิ โคน รองเท้า air jordan ครีม ทา ผิว ออก งาน pantip อดิ ดา ส แจก รองเท้า ฟรี กระโปรง หางปลา ยาว คาเฟ่ ดอน หวาย วิตามิน บี ได้ จาก ซื้อ เสื้อผ้า ที่ไหน ดี รองเท้า วิ่ง supersport ครีม หน้า ขาว วัต สัน รองเท้า แตะ ไซส์ ใหญ่ แฟชั่น กางเกง ทรง ลุง ครีม magique แบรนด์ เสื้อผ้า ออนไลน์ เสื้อ h&m ผู้ชาย ขายส่ง รองเท้า แฟชั่น สํา เพ็ง tommy hilfiger เสื้อ ครีม ลด รอย แผลเป็น รถ ล้ม กางเกง สี รุ้ง วิตามิน บี 12 เซ เว่ น รองเท้า hoka ดี ไหม ครีม หนึ่ง บางปู แบ ล็ คม อ ร์ บํา รุ ง สายตา คาเฟ่ สยามสแควร์ วัน ครีม วา ส ลี น สีชมพู วิตามิน รวม องค์การ เภสัช ชุด กางเกง ขา ยาว แฟชั่น รองเท้า ส ตั๊ ด adidas หุ้ม ข้อ บี คอมเพล็กซ์ กางเกง ผู้ชาย อ้วน รองเท้า ผ้าใบ เท วิน ตัว ใหม่ ราคา เสื้อผ้า แฟชั่น ผู้หญิง อวบ 2020 กางเกง เล ค กิ้ ง 5 ส่วน ครีม ด๊ อก เตอร์ มนตรี รองเท้า asics gel ร้าน กาแฟ amazon น้ำ วิตามิน บี คาเฟ่ แถว นิมมาน nike zoom fly 3 สีชมพู เสื้อ นีออน ชาย ครีม เฮอ ร์ เบิ ล kenzo เสื้อ กระโปรง สีชมพู รองเท้า ฟุต ซอ ล หุ้ม ข้อ ครีม ทา มือ วัต สัน ครีม ทา ผิว คน ท้อง รองเท้า gucci มือ สอง คาเฟ่ หาด เจ้า สํา ราญ คาเฟ่ แถว อุดมสุข รองเท้า เบ เกอร์ ครีม ชมพู ขาว กางเกง giordano คาเฟ่ หนองบัว ลํา ภู ครีม ทา ผิว คน ท้อง เสื้อ cc oo ผู้หญิง ของ แท้ ราคา เด รส ลินิน แท้ วิตามิน ซี 1000 mg ราคา วิตามิน boots รองเท้า crocs ดี ไหม บํา รุ ง หน้า ใส แพทเทิร์น กระโปรง ทรง เอ รองเท้า hush puppies ผู้ชาย กางเกง ยีน ส์ ผู้หญิง แฟชั่น ครีม white white ครีม madecera cream ลาซา ด้า ลด ล้าง สต๊อก เสื้อผ้า ครีม bootchy white ครีม kone เสื้อ ลูกไม้ สี ขาว คน อ้วน ขอบ กางเกง ใน vit c blackmore รองเท้า แตะ converse ปาท่องโก๋ คาเฟ่ รองเท้า ลำลอง ชาย ไน กี้ รองเท้า กันแดด ซอง ลิ เดีย ครีม ผูก เชือก รองเท้า converse ครีม คลินิก คาเฟ่ ดอน หวาย vans ขาว รองเท้า skechers go walk ผู้หญิง รองเท้า fila เด็ก วิตามิน คลาย เครียด ยัน ฮี ไวท์ เท น นิ่ง พลัส เสื้อ ลูกไม้ สี ขาว คน อ้วน รองเท้า ผ้าใบ แบรนด์ ดัง กางเกง ขา สั้น ลาย ทหาร กันแดด innisfree ตัว ไหน ดี ครีม ล อ รี อั ล x3 ชุด แซ ก ผ้า ฝ้าย พื้นเมือง รองเท้า ส ตั๊ ด ราคา ถูก มือ สอง เสื้อ ทำงาน ผู้หญิง ครีม ทา ผิว ขาว เกาหลี pantip ครีม เคาน์เตอร์ แบรนด์ กระปุก ใส่ ครีม รองเท้า แตะ ตรา ช้าง ดาว ครีม รก แกะ ออ ส กระโปรง ยาว สวย ๆ npc ครีม รองเท้า ส ตัด แฟชั่น กระโปรง ยาว ครีม รอย แผลเป็น ครีม ทา ผิว แห้ง ยี่ห้อ ไหน ดี รองเท้า มือ สอง ของ แท้ ราคา ถูก กางเกง ผ้า ลินิน ขา กระบอก กางเกง ลินิน แท้ รองเท้า สี ครีม วิตามิน บี ควร กิน ตอน ไหน เครื่อง สํา อา ง คน ท้อง fitflop รองเท้า รองเท้า ferragamo ครีม บํา รุ ง หน้า ขาว ครีม ส้ม เซ เว่ น ร้าน เสื้อผ้า สาว อวบ ครีม วัต สัน ตัว ไหน ดี อาหาร ที่ มี วิตามิน บี 2 ครีม ปรับ สภาพ ผิว รองเท้า ไน กี้ ราคา กด รองเท้า nike เซ รั่ ม บํา รุ ง หน้า เซ เว่ น กันแดด ไฮ ร่า บ ลู รองเท้า ส ไป เด อ ร์ แมน ชุด เด รส ยาว กางเกง ครีม ไฮ ร่า บ ลู ดี ไหม asics metaracer ราคา รองเท้า fila สี ขาว ครีม ยัน ฮี ใน เซ เว่ น ครีม กันแดด ทา ตัว ใช้ แล้ว ขาว pantip ส มู ท อี ไวท์ เบบี้ เฟ ซ ครีม รองเท้า hush puppies ลด ราคา 2019 ครีม บั ต เตอร์ ฟลาย ชุด สัมภาษณ์ งาน ผู้หญิง กางเกง ครีม ใน เซ เว่ น รักษา สิว รองเท้า ไน กี้ ผู้หญิง 2018 สี ขาว คาเฟ่ แถว อ่อนนุช ครีม minus20 เสื้อผ้า สี พาส เท ล เสื้อ ลูกไม้ สี ขาว ราคา ถูก รองเท้า ไป งาน แต่ง คาเฟ่ แถว มีนบุรี รองเท้า ไน กี้ ผู้หญิง 2018 สี ขาว รองเท้า minx เสื้อ ยืด แฟชั่น ผู้หญิง วิ ต ซี dhc รองเท้า adidas สี ดํา รองเท้า แตะ ลด ราคา รองเท้า ส เก็ ต เชอ ร์ ลด ราคา nike zoom fly ราคา ทรง กางเกง ผู้ชาย คาเฟ่ บางขุนนนท์ อาหาร เสริม วิตามิน บี เสื้อ มัด ย้อม โบ๊เบ๊ ครีม ทา ท้อง แตก ลาย เสื้อ h&m ผู้หญิง ทรง กางเกง ผู้ชาย รองเท้า ผ้าใบ ใส่ เที่ยว supergoop กันแดด รัก นา คาเฟ่ เสื้อผ้า สาว อวบ อ้วน ครีม หลอด เหลือง ari รองเท้า ฟุตบอล รองเท้า ใส่ ใน บ้าน ภาษา อังกฤษ กางเกง เป้า ยาน วิตามิน ซี ลด รอย สิว รองเท้า ปิงปอง วิตามิน เสริม ผม หงอก รองเท้า ส กอ ล ล์ หุ้ม ส้น รองเท้า ไน กี้ ใหม่ ล่าสุด แนะ นํา ครีม บํา รุ ง หน้า พ รี ออ เด อ ร์ เสื้อผ้า รองเท้า นักเรียน ชาย ประถม ครีม สลาย ไขมัน วัต สัน รองเท้า แตะ แม็ ก วิว นา คาเฟ่ รองเท้า แบ ด asics ขายส่ง กางเกง ขา สั้น 15 บาท เสื้อผ้า ฝ้าย พื้นเมือง ราคา ถูก เสื้อ ลาซา ด้า คาเฟ่ ย่าน เยาวราช ผูก เชือก yeezy cc oo รองเท้า แตะ เสื้อผ้า เที่ยว ทะเล กระโปรง ผ้า ไทย ทรง เอ กระโปรง อัด พลีท pan impulse ชุด กางเกง ขา ยาว แฟชั่น ชุด เด รส วิน เท จ รองเท้า วิ่ง รีบ อ ค ตลาด ปัฐวิกรณ์ เสื้อผ้า แฟชั่น ขายส่ง adidas รัด ส้น เสื้อ ยี่ห้อ espada วิตามิน ซี แบ ล็ คม อ ร์ 150 เม็ด ราคา วัต สัน รองเท้า แตะ taywin ของ แท้ อดิ ดา ส ฟ อ ล คอน แบบ เสื้อผ้า ฝ้าย สวย ๆ เปิด ร้าน คาเฟ่ กางเกง ผ้า ซา ร่า ครีม ขจัด รอย ฝ้า กระ เสื้อผ้า คน อวบ ig รองเท้า สลิป ออ น สี ขาว รองเท้า แตะ โปโล รองเท้า แตะ บา จา ผู้ชาย ครีม ปกปิด รอย สิว เซ เว่ น พระนคร คาเฟ่ การ ร้อย เชือก รองเท้า โลชั่น ทา ผิว ขาว ทันที zinc วิตามิน โอ เล ย์ แบบ ซอง รองเท้า keen pantip ชุด เสื้อผ้า วิตามิน บำรุง ผิว ผม เล็บ pantip ครีม โจ ลี น่า พลัส ราคา รองเท้า แตะ tory burch ครีม หมอ ปัญญา วัด เอว กางเกง คาเฟ่ แถว ดอนเมือง กันแดด ส้ม ใส รองเท้า วิ่ง ดีๆ กางเกง ผ้า ไทย ขา กระบอก รองเท้า ไน กี้ ผู้หญิง 2020 ล่าสุด รองเท้า boots คาเฟ่ เขา ใหญ่ pantip กันแดด ล อ รี อั ล สี เขียว กันแดด หน้า ไม่ มัน ขายส่ง กางเกง ขา สั้น ครีม ของ เน ส กาแฟ เด รส ออก งาน คน อ้วน รองเท้า แท คติ คอ ล รองเท้า ฟุต ซอ ล ราคา ถูก รองเท้า fila ดี ไหม ครีม ธิดา โมเม ทรง กางเกง ผู้ชาย กางเกง ขา สั้น ราคา ถูก วิตามิน คอ ล ลา เจน รองเท้า ทรง เอ รองเท้า minx รองเท้า บา ลอง เซี ย ก้า มือ สอง red temp coffee บาง แสน รองเท้า ผ้าใบ ผู้หญิง fila เสื้อ ใส่ กับ ผ้า ซิ่น ลาว เสื้อผ้า จตุจักร ไน กี้ สีชมพู รองเท้า ไม่มี ส้น รองเท้า ค รอ ส ผู้ชาย ครีม รักษา ฝ้า ใน เซ เว่ น pantip คาเฟ่ ย่าน สุขุมวิท แอ พ ซื้อ เสื้อผ้า ครีม graymelin ร้าน กาแฟ นั่ง อ่าน หนังสือ กางเกง muji บ้าน ย่า คาเฟ่ วิตามิน ซี ของ แอ ม เว ย์ ราคา รองเท้า ส กอ ล ล์ ครีม โสม pantip วิตามิน ที่ ควร กิน เซ รั่ ม ฝ้า กระ fitflop รองเท้า กางเกง ยีน ส์ max ครีม วิตามิน ซี เซ เว่ น ครีม ดี ลา นิ น รองเท้า gucci มือ สอง วิตามิน ผิว สวย แฟชั่น กางเกง ทรง ลุง ชุด เซ็ ท กระโปรง เสื้อ ทำงาน ผู้หญิง วัด เอว กางเกง กางเกง ขา กระบอก ผู้หญิง เชือก รองเท้า vans กางเกง ขาม้า ผู้หญิง เปิด อ เม ซอน vitamin c & zinc กิน ตอน ไหน รองเท้า vans 2019 ไน กี้ ไฮ เปอร์ เวน อม ครีม ทา ตา ทา หน้า รองเท้า เนเจอร์ ไร เซอร์ ขายส่ง กางเกง ขา สั้น ครีม ยู เซอ ริน ดี ไหม เย็บ กางเกง เสื้อ ลาย ลูกไม้ สี ขาว red temp coffee บาง แสน กางเกง ยุทธวิธี 511 กาแฟ คาเฟ่ เสื้อ ยืด ผ้า นิ่ม แบบ ชุด กางเกง ขา ยาว รองเท้า ส้น สูง ig รองเท้า ig วิตามิน ซี ลด สิว เครื่อง สํา อา ง คน ท้อง รองเท้า ผ้าใบ บา โอ จิ เสื้อ ชีฟอง คน อ้วน รองเท้า ส้น สูง สี ทอง รองเท้า แตะ มี ส้น คาเฟ่ อนุสาวรีย์ ชัยสมรภูมิ โฟม ล้าง หน้า ลด ริ้ว รอย เสื้อผ้า ประตูน้ำ platinum เชิ้ต ขาว กางเกง ยีน ส์ ครีม ฮา ดะ ลา โบะ สี แดง วิตามิน บี 6 ตั้ง ครรภ์ เสื้อ gucci แท้ รองเท้า ลุย หิมะ ลด ราคา รองเท้า ค ร็ อก กางเกง เกาหลี ชาย คาเฟ่ on สะพาน ครีม แอ ม เว ย์ ลด ริ้ว รอย ราคา nike air max ครีม เค ล ลี่ สี ร้าน กาแฟ ไน กี้ สีชมพู รองเท้า giga berocca ควร กินเวลา ไหน ครีม คอ ล ลา เจน มาร์ค ครีม ลด สิวเสี้ยน คาเฟ่ กาแฟ ใกล้ ฉัน รองเท้า คั ท ชู ส้น สูง ครีม บู ส เตอร์ แบรนด์ เสื้อผ้า ผู้หญิง ใน ห้าง คาเฟ่ วัง หิน ครีม รองพื้น แบบ ซอง รองเท้า ผ้าใบ มือ สอง ของ แท้ ครีม รังนก k2 วิตามิน บี ได้ จาก ส้น รองเท้า ครีม กันแดด ไม่มี แอลกอฮอล์ ครีม lamona รองเท้า ผ้าใบ mlb กางเกง ขา สั้น เด็ก โต รองเท้า balenciaga แท้ กันแดด ไม่มี แอลกอฮอล์ เสื้อ ยืด สี ขาว กางเกง ยีน ส์ nike vapormax ราคา lyn รองเท้า โรงงาน เสื้อผ้า ดิสนีย์ ครีม เอ ส เซ่ รองเท้า ผ้าใบ ผู้ชาย 2020 โรงงาน กางเกง ยีน ส์ เสื้อ นีออน ผู้ชาย ลา คอส แตะ รองเท้า ผ้าใบ มี ล้อ เสื้อ เด็กชาย แวน โอ สคูล สี ขาว นี เวี ย กระปุก สี น้ํา เงิน รองเท้า ส ตั๊ ด ภาษา อังกฤษ รองเท้า ยี ส ซี่ กางเกง ยืด สี ดํา รองเท้า ค รอ ส แท้ ขายส่ง กางเกง ใน โบ๊เบ๊ ครีม ใน เซ เว่ น รักษา สิว เสื้อผ้า เกาหลี ขายส่ง วิตามิน k2 ครีม สมุนไพร สาหร่าย รองเท้า k swiss ดี ไหม ครีม ลด รอย แตก ลาย หลัง คลอด ครีม รก แกะ rebirth นี เวี ย กระปุก สี น้ํา เงิน กระโปรง สีชมพู เชิญ คาเฟ่ เครื่องสำอาง ของ เด็ก ร้าน เสื้อผ้า ig pantip เสื้อ burberry ชาย แนะ นํา ครีม บํา รุ ง หน้า ครีม กระชับ รู ขุม ขน ผู้ชาย 7 11 เสื้อ ทํา งาน คน อ้วน เสื้อ carhartt มี นา คาเฟ่ กา ญ รองเท้า แตะ มี ส้น กางเกง ลี เสื้อ bmw รองเท้า สวม เปิด ส้น ครีม กันแดด แบบ ซอง ใน เซ เว่ น แต่งตัว แบบ สาว อวบ ตัวแทน ขาย ครีม มี นา คาเฟ่ กา ญ ครีม กันแดด biore ราคา berocca ควร กินเวลา ไหน alexander mcqueen รองเท้า วิตามิน c ยี่ห้อ ไหน ดี รองเท้า ผ้าใบ แบรนด์ ดัง ผู้หญิง เนิน หอม คาเฟ่ adidas stan smith ลด ราคา ร้าน เสื้อผ้า ยู เนี่ ย น มอลล์ รองเท้า ใส่ ไป มหา ลัย ไน กี้ รองเท้า วิ่ง ไน กี้ 270 ครีม โมเม รองเท้า ใส่ เดิน คาเฟ่ เอกมัย ทองหล่อ อาย ครีม ลด ริ้ว รอย วิตามิน ซี ยี่ห้อ ไหน ดี ที่สุด adidas cloudfoam 2019 รองเท้า แตะ ฟิ ล่า เสื้อ คลุม คน อ้วน รองเท้า แตะ ผู้ชาย fitflop เซ รั่ ม skin beauty แบบ เสื้อผ้า ชีฟอง ดู รองเท้า รองเท้า ยิ ป แซง กางเกง ขา สั้น ราคา ถูก ครีม เหม ย ห ยง ของ แท้ ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า ยี่ห้อ ไหน ดี วิตามิน mega รองเท้า ลุย ป่า กางเกง ใน ชาย ขายส่ง ช็อป รองเท้า รองเท้า 350 ผูก เชือก รองเท้า adidas เสื้อ burberry ชาย ยา ย่า ส กิน แคร์ เสื้อ เด็ก โต กางเกง พลีท ขา ยาว วิตามิน ซี mega ครีม กันแดด anessa สี ทอง เสื้อ drew แฟชั่น คน อวบ เครื่อง สํา อา ง nyx เสื้อ ลาย ลูกไม้ สี ขาว รองเท้า balenciaga แท้ วิตามิน ซี ขวด รองเท้า victor แบรนด์ เสื้อ รองเท้า แตะ รัด ส้น nike รองเท้า ผ้าใบ gold city ครีม มาร์ค หน้า ยี่ห้อ ไหน ดี 2019 คาเฟ่ เขา ใหญ่ pantip ครีม ฟื้นฟู ผิว หน้า ชุด สูท กางเกง ผู้หญิง รองเท้า อดิ ดา ส ผ ญ กล่อง ใส่ รองเท้า 5 บาท เซ รั่ ม ลด รอย สิว เซ เว่ น รองเท้า ส ตั๊ ด พู ม่า เสื้อ ใส่ กับ ผ้า ซิ่น ลาว เว็บ เสื้อผ้า เกาหลี taobao กางเกง ยีน ส์ ขาม้า ชาย รองเท้า แตะ รัด ส้น ผู้ชาย เสื้อ ยืด แฟชั่น ผู้หญิง กางเกง ขา ยาว คน อ้วน รองเท้า ส้น เตารีด เพื่อ สุขภาพ รองเท้า ลี โอ เสื้อ เชิ้ต ไซส์ ใหญ่ เครื่อง สํา อา ง ผู้ชาย nana coffee roaster เยาวราช วิตามิน บี dhc รองเท้า สุขภาพ ผู้ สูงอายุ กางเกง ใน ชาย มือ 2 กางเกง ยีน ส์ ทรง บอลลูน กางเกง ส แล็ ค ชาย ขา เด ฟ ครีม พี ออ ร่า ไน ท์ ไวท์ เท น นิ่ง ส ตั๊ ด 100 ปุ่ม คาเฟ่ แถว วังหลัง รองเท้า chanel espadrilles ครีม รักษา สิว ผด ที่ ดี ที่สุด เสื้อ ยืด แบรนด์ เน ม รองเท้า fila สี ขาว คาเฟ่ เซ็นทรัล เวิลด์ วิตามิน ไบ โอ ติ น รองเท้า shu สาขา รองเท้า เข้ เสื้อผ้า ผู้ชาย เกาหลี วิตามิน ซี น้ำ ครีม ราก โสม ส ริ ตา รองเท้า ผ้าใบ วิ่ง อะ ลิ นา มิ น ชุด คลุม ท้อง แบบ กางเกง ครีม คอ ล ลา เจน วัต สัน รองเท้า vans ราคา ถูก เครื่อง สํา อา ง คน ท้อง กางเกง ผ้า เป เป้ คาเฟ่ สวน better skin โสม ดํา ขอบ กางเกง ใน รองเท้า แบ ด asics รองเท้า เพื่อ สุขภาพ ราคา ถูก เสื้อ กางเกง เข้า ชุด ร้าน กาแฟ สีชมพู รองเท้า adda ผู้หญิง สุ่ม กระโปรง วิตามิน ซี ลด รอย สิว ครีม ทา ผิว ออก งาน pantip ครีม ลูก พีช เสื้อ ซาติน กางเกง ยีน ส์ ลด ราคา ครีม หน้า ใส เกาหลี เซ รั่ ม v รองเท้า ตะกร้อ กางเกง ขา สั้น แอ โร่ วิตามิน e ทา หน้า แคปซูล เสื้อผ้า วัย 40 สตรี โรงงาน ขายส่ง เสื้อผ้า กางเกง ทรง ลุง สี ครีม สูง 160 ใส่ กางเกง ยาว กี่ นิ้ว คอระฆัง คาเฟ่ รองเท้า แตะ นิ ว บาลานซ์ ครีม ลด ขอบ ตา ดํา ครีม คอ ล ลา เจน วัต สัน รองเท้า แตะ แบรนด์ เน ม ครีม ทา จิ มิ สีชมพู ร้าน ขายส่ง เสื้อผ้า แฟชั่น ครีม ธิดา โมเม ไซส์ รองเท้า คอนเวิร์ส รองเท้า easy ครีม นี เวี ย ทา หน้า ส กิน แคร์ คน ท้อง เสื้อผ้า สาว อวบ อ้วน ลา มู ร์ คาเฟ่ วิตามิน mivolis รองเท้า ผ้าใบ หลวม ครีม หอย ทาก เซ เว่ น รองเท้า บา จา ผู้หญิง คั ช ชู กางเกง bape ยา vitamin b complex รองเท้า คน เท้า แบน ครีม ทา ฝ้า เกาหลี pantip ครีม ทา ผิว กิ ฟ ฟา รี น ครีม ล อ รี อั ล x3 ครีม แก้ ขา หนีบ ดํา คาเฟ่ แถว อ่อนนุช รองเท้า แตะ เพื่อ สุขภาพ ผู้ สูงอายุ ครีม เคาน์เตอร์ แบรนด์ เสื้อผ้า สไตล์ โบ ฮี เมีย น ครีม เอ มี่ กลิ่น ประทุม ราคา เสื้อผ้า ยุค 80 ครีม กันแดด watson กางเกง ยีน ส์ uniqlo ชาย ครีม หมอ เจี๊ยบ ลลนา รองเท้า adidas ของ แท้ วิตามิน กิน แล้ว อ้วน แอ พ ซื้อ เสื้อผ้า ครีม วี โบ เต้ รองเท้า everlast เสื้อ งาน วัด เสื้อ ม้ ง ครีม ดี ลา นิ น ส กิน แคร์ แจ ฮ ยอน เสื้อ vintage เครื่อง สํา อา ง nyx cafe หมา ส กิน แคร์ สิว อุด ตัน สุ่ม กระโปรง รองเท้า asics gel เสื้อผ้า แฟชั่น อายุ 15 ครีม ทา ส้น เท้า แตก วัต สัน รองเท้า ผ้าใบ adidas สี ขาว เสื้อ ยี่ห้อ espada เสื้อผ้า นํา เข้า จาก เกาหลี เสื้อ ยืด สี ส้ม ราคา รองเท้า ส กอ ล ล์ adidas cloudfoam 2018 เครื่อง สํา อา ง nyx ครีม ไม นั ส ท เวน ตี้ กางเกง ยุทธวิธี 511 ครีม ทา มือ วา ส ลี น รองเท้า ส้น สูง แฟชั่น ครีม ซอง cute press ครีม โสม นางฟ้า แบบ เสื้อ ไหม สวย ๆ วิตามิน บํา รุ ง สมอง ใน เซ เว่ น ครีม กันแดด หน้า pantip เสื้อ ยืด เรือง แสง รองเท้า scholl สาขา ไหน บ้าง กางเกง adidas ขา ยาว รองเท้า ลุย หิมะ decathlon ครีม ขัด ผิว มะขาม adidas รองเท้า ผู้หญิง รองเท้า ผู้หญิง adidas รองเท้า sneaker ผู้ชาย 2019 เสื้อผ้า เด็ก นำ เข้า ครีม ทา ผิว ส มู ท อี กันแดด innisfree ตัว ไหน ดี ครีม หน้า สด labelyoung vitamin milk whitening cream กระโปรง tutu เซ รั่ ม คน เป็น สิว เทรน ด์ แฟชั่น เสื้อผ้า 2019 แบบ เสื้อผ้า ลินิน ใส่ กับ ผ้าถุง รองเท้า แตะ adidas ผู้ชาย ครีม กันแดด แบบ ซอง ใน เซ เว่ น ร้าน เสื้อผ้า คน อ้วน อนุสาวรีย์ รองเท้า แตะ mlb ครีม วุ้นเส้น sewa pantip adidas tubular ราคา หลง รัก นา คาเฟ่ ครีม ซี รี่ ยู พัน ทิป วิตามิน บี dhc ครีม vichy โลชั่น แก้ คัน ผิวหนัง ครีม โสม นางฟ้า ครีม ก่อน นอน เสื้อ เชิ้ต ผู้หญิง แบรนด์ zara ชุด กระโปรง ฮาวาย วิตามิน แก้ ผม ร่วง วัต สัน แบบ เสื้อ ไหม สวย ๆ รองเท้า gucci มือ สอง เสื้อ เร ย่อ น ราคา ส่ง ครีม ลด กระ จุด ด่าง ดํา pantip ครีม ส โน ว์ ไวท์ วิตามิน บี 12 เซ เว่ น วิตามิน แก้ ฝ้า กางเกง ขา ยาว สี ครีม ครีม ราก โสม ส ริ ตา ไน กี้ ซูม เพกา ซั ส รองเท้า everlast เสื้อผ้า เกาหลี ขายส่ง กางเกง ยีน ส์ แม็ ค ผู้ชาย เซ รั่ ม หน้า ใส ไร้ สิว กางเกง jogger pants เฟรช คาเฟ่ ลา เต้ กิน ซี วิ ต กับ คอ ล ลา เจน ใน เซ เว่ น ครีม bootchy white รองเท้า cania โอ ช้ อป ปิ้ง เครื่อง สํา อา ง yeezy boost 350 v2 ราคา ครีม รก แกะ joliena plus รองเท้า วิ่ง มือ 2 วิ ต ซี บูท เสื้อ ชีฟอง สี ขาว ครีม ลด รอย แผลเป็น รถ ล้ม ไซส์ รองเท้า new balance ส้น สูง 5 นิ้ว เสื้อผ้า นํา เข้า จาก เกาหลี ยก กระสอบ รองเท้า asics gel กางเกง ทํา งาน ผู้หญิง สี ดํา ราคา ถูก ผู้หญิง อายุ 40 ควร กิน วิตามิน อะไร adidas cloudfoam 2018 กันแดด d program เสื้อ crocodile ซี วิ ต เล ม่อน ราคา คอนเวิร์ส ราคา รองเท้า นักเรียน ชาย ครีม ทา หลุม สิว esp เสื้อผ้า วิตามิน ซี blackmore 500 mg ราคา ครีม กระชับ ทรวงอก ยี่ห้อ ไหน ดี pantip วิตามิน ซี แก้ หวัด pantip รองเท้า ส ตั๊ ด adidas ของ แท้ อาหาร ที่ มี วิตามิน อี ครีม ล อ รี อั ล x3 กระโปรง โบ ฮี เมี่ ย น นี เวี ย ลด ฝ้า ครีม โสม ป่า nakiz ดี ไหม รองเท้า หนัง นักเรียน ชาย รองเท้า cania ครีม ซอง เซ เว่ น หน้า ขาว กางเกง เล ค กิ้ ง 5 ส่วน เสื้อ ลูกไม้ สี ดํา ลด รอย สิว ใน เซ เว่ น เสื้อ ซาติน ยี่ห้อ เสื้อ skinrx lab madecera cream ดี ไหม kenzo เสื้อ ชุด ทํา งาน กางเกง ครีม irish white คาเฟ่ ใน สุรา ษ เซ รั่ ม กระชับ รู ขุม ขน 2020 zinc วิตามิน รับ รองเท้า มา ขาย อา ดิ ดา ส มอบ รองเท้า ฟรี เย็บ เอว กางเกง เข้า ส กิน แคร์ ลด สิว อุด ตัน ครีม corthe รองเท้า แตะ นิ ว บาลานซ์ ร้าน เสื้อ ยืด ใน ไอ จี ครีม ยัน ฮี ใน เซ เว่ น เสื้อกล้าม ทอม อ้วน บู๊ ท ส์ วิตามิน ซี ครีม สลาย ไขมัน วัต สัน ครีม เค ล ลี่ รองเท้า prada skinrx lab pantip o&b สาขา รองเท้า นักเรียน อนุบาล วิตามิน ไบ โอ ติ น bootchy white ดี ไหม รองเท้า สำหรับ เท้า แบน ครีม ไวท์ บู ส เตอร์ ของ เพ อ ร์ เฟ็ ก ต้า ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า ผู้ชาย เซ เว่ น ครีม cathy doll แตะ รัด ส้น กางเกง ยีน ส์ 4 ส่วน ผู้หญิง ร้าน กาแฟ นั่ง ชิ ว ใกล้ ฉัน รองเท้า ยอด ฮิต เฟรช คาเฟ่ ลา เต้ เสื้อ ยืด ยู นิ โค ล่ ลาย การ์ตูน รองเท้า ตะกร้อ กางเกง ยืด สี ดํา กันแดด d program ครีม minus 20 pantip ครีม พอ น ด์ ส ตัว ใหม่ รองเท้า ผู้หญิง nike รองเท้า boston แท้ กางเกง ขา ยาว ผู้ชาย ผ้า ชิ โน วิตามิน บํา รุ ง ผม pantip กางเกง ยีน ส์ แม็ ค ผู้ชาย เสื้อผ้า แฟชั่น สวย ๆ มา ใหม่ 2020 วิตามิน ซี ของ แอ ม เว ย์ รองเท้า คอนเวิร์ส มือ สอง ครีม camellia ส้น ตึก รองเท้า bata ผู้หญิง ครีม หนึ่ง บางปู ใช้ ดี ไหม ครีม วิตามิน ครีม รก แกะ rebirth ครีม ชิ เช โด้ เสื้อ สี ขาว สวย ๆ dhc vitamin c ดี ไหม ครีม ทา ผิว ยู เซอ ริน วิตามิน รวม ยี่ห้อ ไหน ดี 2562 วิตามิน แก้ ผม หงอก รองเท้า หนัง วิน เท จ เซ รั่ ม มะหาด ทา หน้า เสื้อ ยืด ผ้า นิ่ม คาเฟ่ ถ่ายรูป สวย กระโปรง สี กรมท่า โสม ควีน ไวท์ กางเกง ขา บาน 5 ส่วน บ้าน ป้อม เพชร คาเฟ่ ส ตั๊ ด พ รี เด เตอร์ กางเกง ขา สั้น ราคา ถูก ครีม รก แกะ ยี่ห้อ ไหน ดี 2562 วิตามิน บี 2 อาหาร กางเกง พลีท ขา ยาว กอ หญ้า คาเฟ่ วิตามิน บี รวม ยี่ห้อ ไหน ดี 2562 pantip เสื้อ นก คาเฟ่ ดอน หวาย เสื้อผ้า คน อ้วน กรุง ทอง พลาซ่า ครีม rcc พัน ทิป ครีม ลด เลือน ริ้ว รอย อายุ 50 เสื้อผ้า ย้อน ยุค แต่งตัว หนาว ติดลบ รองเท้า วิ่ง supersport ดู บัว คาเฟ่ เส้นทาง พาน พบ คาเฟ่ รองเท้า โอ นิ ซึ กะ สี ขาว เสื้อผ้า นํา เข้า จาก เกาหลี ยก กระสอบ กางเกง ใน ไร้ ขอบ ราคา ส่ง แบบ ชุด แซ ก ผ้า ไหม รองเท้า อดิ ดา ส ลด ราคา รองเท้า ผ้าใบ การ์ตูน รองเท้า แตะ bata กระปุก ใส่ ครีม วิตามิน ซี ยี่ห้อ ไหน ดี pantip 2563 รองเท้า คา เมล คาเฟ่ สะพาน ตากสิน คาเฟ่ 24 ชม ใกล้ ฉัน เซ รั่ ม ดีๆ ครีม รวง ข้าว หน้า กระจ่าง ใส กางเกง วิน เท จ ขายส่ง โรง เกลือ คาเฟ่ แถว รัช ดา วิตามิน รวม กิ ฟ ฟา รี น ร้าน อาหาร คาเฟ่ รองเท้า cania ครีม maza ครีม โปร ยู เสื้อ ยืด ผู้หญิง แบรนด์ ชุด set 2 ชิ้น เสื้อ กางเกง กิน ซี วิ ต กับ คอ ล ลา เจน ใน เซ เว่ น แบบ ชุด เด รส ปาเต๊ะ โอโซน คาเฟ่ รองเท้า ผ้าใบ adidas สี ขาว ตัด รองเท้า คี ล่า ครีม กางเกง ลาย ส ก็ อ ต ไซส์ ใหญ่ เสื้อ สี ดํา สวย ๆ ครีม ขมิ้น ปอ ปิ๋ว รองเท้า apple ผูก เชือก yeezy ครีม ทา ผิว ขาว เกาหลี pantip nike zoom pegasus 35 ราคา กางเกง ยีน ส์ max รองเท้า ผ้าใบ ชาย nike รองเท้า มิ ก กี้ กระโปรง บาน ยาว esp เสื้อผ้า onitsuka tiger mexico 66 ของ แท้ รองเท้า แมน วู ด วิตามิน ผิว ขาว เกาหลี zinc รักษา สิว เซ เว่ น รองเท้า ส ตัด รองเท้า ฮิต เซ รั่ ม eucerin ชุด เสื้อผ้า รองเท้า แตะ puppa รองเท้า นักเรียน เบรก เกอร์ วิตามิน ซี แบ ล็ คม อ ร์ ราคา วัต สัน ราคา nike zoom nike off white ราคา แฮนด์ ครีม ยี่ห้อ ไหน ดี คีรี มัน ตรา คาเฟ่ กางเกง สี ดํา ใส่ ทํา งาน ชุด ว่า ย น้ํา แบบ กางเกง ขา สั้น รองเท้า อดิ ดา ส เด็ก บ้าน ป้อม เพชร คาเฟ่ รองเท้า adidas neo กางเกง gu ครีม กัด ผิว ขาว a4 pantip shein เสื้อผ้า กางเกง เอว สูง ชาย รองเท้า แตะ บา จา ผู้ชาย กางเกง ขา สั้น 35 บาท กางเกง ขา สั้น ชาย ผ้า ยืด ครีม ทา สิว ที่ หลัง เว็บ เสื้อผ้า เกาหลี taobao ครีม ลด รอย สิว จุด ด่าง ดำ แบบ ชุด ทำงาน ผ้าขาวม้า เซ รั่ ม กระชับ รู ขุม ขน 2020 ขายส่ง เสื้อผ้า คน อ้วน ครีม ผัก รองเท้า เพชร เสื้อ ฉลุ คาเฟ่ นิมมาน 2019 กางเกง เขียว เทรน ด์ แฟชั่น เสื้อผ้า 2019 รองเท้า บูท คาวบอย ครีม โอ เล ย์ ราคา เสื้อ ชาว ดอย ครีม กันแดด สิว อดิ ดา ส ฟ อ ล คอน รองเท้า ไน กี้ ใส่ เที่ยว รองเท้า chanel รัด ส้น พ รี ออ เด อ ร์ เสื้อผ้า รองเท้า vans ราคา ถูก ครีม ลา ชู เล่ adidas รัด ส้น กล่อง ใส่ รองเท้า 5 บาท havaianas ลด ราคา เสื้อ วิน เท จ ผู้หญิง ยก กระสอบ เสื้อ ใส่ กับ ผ้า ซิ่น ลาว คาเฟ่ สุนัข ใกล้ ฉัน รองเท้า ส ตั๊ ด มือ สอง ตัว ท็ อป รองเท้า ส เก็ ต เชอ ร์ สี ขาว ครีม ทา ท้อง ลาย กิ ฟ ฟา รี น ครีม สมุนไพร ไข่มุก ผสม บัว หิมะ รองเท้า adda หัว โต รองเท้า chanel espadrilles กางเกง ยีน ส์ ขาว ครีม ทา หัว เข่า ดํา รองเท้า fila เด็ก กางเกง ใน ขายส่ง rcc ครีม รองเท้า ผ้าใบ cc oo ไน กี้ ส ตั๊ ด กางเกง วอร์ม ผู้ชาย ครีม camellia cafe บางนา รองเท้า adda หัว โต เชือก รองเท้า vans ครีม vitamin e ครีม ราก โสม ส ริ ตา วิตามิน ซี แบ ล็ คม อ ร์ กิน ตอน ไหน ร้าน สวย ๆ คาเฟ่ สวน รองเท้า บูท หนัง ชาย เสื้อผ้า เที่ยว ทะเล รองเท้า นิ ว บาลานซ์ ผู้ชาย คาเฟ่ อารีย์ 2019 adidas stan smith ราคา 2019 แฟชั่น คน อวบ เสื้อผ้า ป่าน
          ครีม ลด ฝ้า จุด ด่าง ดํา| เล็บ เจ ล มิ ก กี้| ฮา ดะ ลา โบะ ลด รอย สิว| ครีม รักษา ฝ้า หาย จริง| ครีม มาร์ค หน้า ขาว เซ เว่ น| ไอ เดีย เพ้นท์ เล็บ สั้น| ครีม หน้า ขาว ยู เซอ ริน| ส ครับ ขัด ผิว จันทร์ หอม| เม สัน คอ ล ลา เจน รีวิว| วิธี ทํา ส ครับ ผิว| เท อ เม อริ ค โกลด์ เซ รั่ ม| รักษา หลุม สิว ด้วย ตัว เอง pantip| คอ ล ลา เจน maxxlife รีวิว| ครีม ลด รอย แผล สิว| เซ รั่ ม รักษา สิว หน้า ใส| ครีม ที่ ช่วย ลด ฝ้า กระ| ครีม ใน เซ เว่ น ที่ ทํา ให้ หน้า ขาว| ส่วนผสม เซ รั่ ม| ครีม หน้า ขาว ใส วัต สัน| ครีม ทา ฝ้า ที่ ได้ ผล ดี ที่สุด| ส ครับ ผิว eveandboy| โท เมโท คอ ล ลา เจน มิกซ์ เบอร์ รี่| ครีม เซ เว่ น ลด รอย แดง| ต่อ เล็บ แบบ โพ ลี่ เจ ล| ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว ใน เซ เว่ น| ครีม ขมิ้น รักษา สิว| ยา แก้ รอย ดํา จาก สิว| รอย แดง รอย ดำ| เซ รั่ ม ส้ม โอ| mega flexigen| เซ รั่ ม yves rocher pantip| กา ร์ นิ เย่ ตัว ไหน ใช้ แล้ว ขาว| real collagen ดี ไหม| ครีม แอ ป เปิ้ ล ผสม เซ รั่ ม| เล็บ เจ ล เพ้ น ลาย| ส ครับ เดอะ ควีน ขัด หน้า ได้ ไหม| ลาย เล็บ เจ ล 2019 สี แดง| ครีม แก้ ฝ้า ส มู ท อี| ครีม psc ดี ไหม| ครีม ส ครับ ผิว หน้า| เซ รั่ ม ลด รอย สิว mizumi ดี ไหม| เซ รั่ ม ลด รอย สิว ใน วัต สัน| ครีม แก้ ฝ้า eucerin| ลาย เล็บ เจ ล แบบ เรียบๆ| ครีม กวน อิ ม รักษา ฝ้า ได้ ไหม| ส กิน ฟู้ ด เซ รั่ ม| ครีม ลบรอย สิว ที่ หลัง| ครีม ขาว พม่า| เล็บ เจ ล มิ ก กี้| how to ลด สิว| ครีม ตัว ไหน รักษา ฝ้า ดี ที่สุด| ส ครับ ลดา รีวิว| ครีม ทา ฝ้า ยัน ฮี กล่อง สี ขาว น้ำเงิน รีวิว| คอ ล ลา เจน boots| collagen by watsons สี ม่วง รีวิว| ฮา ดะ ลา โบะ ครีม สี ขาว| ส ครับ รีวิว| รักษา สิว แบบ หายขาด| ล็อก ซิ ทาน เซ รั่ ม| นิ ว เว ย์ คอ ล ล่า ไวท์ ของ แท้| ลูกปัด คอ ล ลา เจน| ครีม แอ ป เปิ้ ล ผสม เซ รั่ ม| เกลือ ส ครับ น้ำหอม| ยา ลด รอย สิว puricas|